Σάββατο, 19 Οκτωβρίου 2013

Ο Ρόλος του Λογοθεραπευτή στην Εκτίμηση και Αντιμετώπιση των Διαταραχών Σίτισης

 

Παρά της κλίνης αξιολόγηση κατάποσης

Η παρά της κλίνης αξιολόγηση κατάποσης (Π.Κ.Α.Κ.) διεκπεραιώνεται συνήθωςαπό ειδικευμένους στις διαταραχές κατάποσης λογοθεραπευτές. Παρέχει όλες εκείνες τις ενδείξεις που θα στοιχειοθετήσουν την ύπαρξη ή μη της διαταραχής κατάποσης και παίζει σημαντικό ρόλο στη διάγνωση της διαταραχής και τη διαμόρφωση της θεραπείας. Πιο συγκεκριμένα παρέχει πληροφορίες σχετικά με το στάδιο της δυσφαγίας (στοματικό ή φαρυγγικό), την ετοιμότητα του παιδιού για εργαστηριακή εκτίμηση, και την ικανότητα του παιδιού να λάβει στοματική σίτιση.  Η παρά της κλίνης αξιολόγηση κατάποσης περιλαμβάνει ιστορικό σίτισης,έλεγχο αδρής κινητικότητας, στοματοκινητικό και αισθητηριακό έλεγχο, έλεγχο αντίδρασης στην απτική διέγερση, εκτίμηση κατάποσης, εκτίμηση επιπέδου εγρήγορσης κατά τη σίτιση, εκτίμηση συγχρονισμού αναπνοής/καταποσης/θηλασμού στα βρέφη.

Ιστορικό σίτισης
Παρέχονται πληροφορίες από τους φροντιστές αναφορικά με τις δυσκολίες σίτισης, τη συμπεριφορά του παιδιού κατά τη σίτιση, τη διάρκεια γεύματος, και τον τρόπο σίτισης. Οι πληροφορίες αυτές προσανατολίζουν τον κλινικό ως προς τη φύση της διαταραχής κατάποσης, καθώς και ως προς τις αντιλήψεις των φροντιστών σχετικά με τη διαταραχή.

Έλεγχος Αδρής Κινητικότητας
Κατά τον έλεγχο αδρής κινητικότητας πρέπει να εκτιμάται ο τόνος του παιδιού σε θέση ηρεμίας και κατά την κίνηση ενάντια στη βαρύτητα. Είναι σημαντικό να διαφοροποιηθεί εάν οι διαταραχές τόνου οφείλονται σε αναπτυξιακό έλλειμμα, σε στρες, ή σε περιβαλλοντική επίδραση (π.χ. υπερέκταση κεφαλής λόγω διασωλήνωσης). Επιπλέον, πρέπει να εκτιμάται η θέση σίτισης, καθώς αυτή μπορεί να επηρεάζει τον  αναπνευστικό μηχανισμό, τον στοματοπροσωπικό έλεγχο, τον έλεγχο κατάποσης και κεφαλής.

Στοματοκινητικός και Αισθητηριακός έλεγχος
Ο στοματοπροσωπικός έλεγχος στοχεύει στην αξιολόγηση της λειτουργικότητας του στοματοπροσωπικού μηχανισμού που εμπλέκεται στη διαδικασία της κατάποσης. Η επάρκεια της κινητικότητας (ακρίβεια, εύρος, συγχρονισμός) και της ισχύος της γλώσσας, των χειλέων, της κάτω γνάθου και της μαλακής υπερώας, καθώς επίσης η αισθητικότητα της στοματικής κοιλότητας και η αντανακλαστική δραστηριότητα, αποτελούν αντικείμενα ελέγχου κατά την στοματοπροσωπική εξέταση.



Αντιδράσεις στην Απτική Διέγερση
Η εκτίμηση της φυσιολογικής ή παθολογικής παρουσίας των στοματικών αντανακλαστικών (αναζήτησης, θηλασμού, δήξεως, βήχα, εξεμέσεως, κατάποσης) είναι ενδεικτική του επιπέδου ασφάλειας και λειτουργικότητας κατά τη σίτιση. Οι διαταραχές συμπεριφοράς στο απτικό ερέθισμα (υποευαισθησία, υπερευαισθησία) δυσχεραίνουν την ικανότητα σίτισης και οφείλονται συνήθως σε ανωριμότητα νευρικού συστήματος, νευρολογικές διαταραχές, δυσάρεστες στοματοπροσωπικές εμπειρίες, και καθυστέρηση έναρξης στοματικής σίτισης. 

      Εκτίμηση κατάποσης
Παρατηρείται η φυσιολογία της κατάποσης κατά τη χορήγηση λεπτόρρευστων, παχύρρευστων και στερεών συστάσεων. Μερικά από τα συμπτώματα που μπορούν να παρατηρηθούν κατά την Π.Κ.Α.Κ και καταδεικνύουν διαταραχή κατάποσης, συνοψίζονται στα εξής: καθυστέρηση του αντανακλαστικού της κατάποσης ή μειωμένη ανύψωση του λάρυγγα, επαναλαμβανόμενη πνευμονία, απώλεια βάρους άγνωστης αιτιολογίας, αλλαγή χροιάς φωνής μετά την κατάποση βλωμών, βήχας πριν, κατά ή μετά την κατάποση, ξηροστομία, σιελόρροια, εμφανής δυσκολία σίτισης ή αργή επεξεργασία βλωμού, διαταραχή λειτουργικότητας της γλώσσας, αύξηση αναπνευστικής προσπάθειας, άπνοια, συχνός ερευγμός, κυάνωση και ηχηρή κατάποση.

Επίπεδο εγρήγορσης κατά τη σίτιση
Το επίπεδο εγρήγορσης του παιδιού κατά τη σίτιση μπορεί να κυμαίνεται από το «βαθύ ύπνο» έως το «κλάμα». Φυσιολογικά, το παιδί μπορεί να σιτίζεται σε επίπεδο «νύστας», «μέτριας» και «ενεργητικής εγρήγορσης». Πρέπει να εκτιμώνται αλλαγές του επιπέδου εγρήγορσης πριν, μετά και κατά τη σίτιση, εάν το επίπεδο εγρήγορσης παρεμβαίνει στη λειτουργική σίτιση και αν μπορεί το παιδί μόνο ή με βοήθεια να φτάσει στο λειτουργικό για σίτιση επίπεδο εγρήγορσης.

Εκτίμηση συγχρονισμού Αναπνοής/Καταποσης/θηλασμού
Πραγματοποιείται στα βρέφη έως 6 μηνών. Εκτιμώνται οι τρεις λειτουργίες αυτόνομα αλλά και ο συγχρονισμός των λειτουργιών κατά το θρεπτικό και μη θρεπτικό θηλασμό. Συχνές διαταραχές αποτελούν ο παρατεταμένος θηλασμός με εκδήλωση άπνοιας κατά τη σίτιση, η σύντομη διάρκεια θηλαστικών κινήσεων και η αποδιοργάνωση του θηλασμού.

Θεραπευτική Διαχείριση

Η συνεργασία της διεπιστημονικής ομάδας δυσφαγίας, αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα για την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής παρέμβασης. Ο σχεδιασμός της εξατομικευμένης θεραπευτικής προσέγγισης στηρίζεται στα αποτελέσματα μιας ολοκληρωμένης διαγνωστικής εκτίμησης, γεγονός που αποτελεί συνάρτηση πολλών παραγόντων. Με γνώμονα τη σταθεροποίηση και βελτίωση της ιατρικής κατάστασης, η ασφαλής και επαρκής σίτιση και ενυδάτωση του παιδιού, αποτελεί τον πρωταρχικό στόχο της διεπιστημονικής παρέμβασης. Ως εκ τούτου, η αρχική απόφαση που καλείται να λάβει η διεπιστημονική ομάδα, έγκειται στην επιλογή της κατάλληλης για το παιδί, διατροφικής οδού. Η ασφάλεια (βαθμός εισρόφησης και επίπεδο αναπνευστικής λειτουργίας) και η αποτελεσματικότητα (κέρδος βάρους, επάρκεια σίτισης και ενυδάτωσης) της σίτισης αποτελούν τους δύο καθοριστικούς παράγοντες για την επιλογή της διατροφικής οδού. Σε περιπτώσεις σοβαρών διαταραχών κατάποσης, όπου απαιτείται μακροπρόθεσμη θεραπευτική διαχείριση, προτείνεται η εφαρμογή μη στοματικής σίτισης. Διασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό την ασφαλή θρέψη του παιδιού, η θεραπεία στοχεύει στη βελτίωση της στοματοφαρυγγικής λειτουργίας και στην ασφαλή μετάβαση στη στοματική σίτιση.

Ο λογοθεραπευτής, σε συνεργασία με τη διεπιστημονική ομάδα, διαμορφώνει το θεραπευτικό σχεδιασμό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του παιδιού. Οι γνώσεις που απαιτούνται για το σχεδιασμό της εξατομικευμένης θεραπευτικής παρέμβασης αφορούν το ιατρικό ιστορικό και την παρούσα ιατρική κατάσταση, τη στοματοφαρυγγική ανατομία και φυσιολογία, και το αντιληπτικό επίπεδο του παιδιού. Παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, κατά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του προγράμματος αποκατάστασης της δυσφαγίας, αφορούν την ποιότητα ζωής του παιδιού και τα ηθικά ζητήματα που μπορεί να προκύψουν. Ο λογοθεραπευτής είναι υπεύθυνος να εκπαιδεύσει το παιδί και τους φροντιστές στην εφαρμογή των θεραπευτικών στρατηγικών και να τους ενημερώσει για τις επιπτώσεις, σε περίπτωση που δεν τηρηθεί το θεραπευτικό πρόγραμμα. Συνήθως στην κλινική πρακτική, ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα θεραπείας, περιλαμβάνει συνδυασμό των ακόλουθων θεραπευτικών στρατηγικών.

Τροποποίηση επιπέδου εγρήγορσης
Οι τεχνικές αυτές στοχεύουν στο βέλτιστο για σίτιση, επίπεδο εγρήγορσης του παιδιού. Αυτές περιλαμβάνουν τεχνικές αφύπνισης (μη ρυθμικά κινητικά, ακουστικά, απτικά ερεθίσματα), τεχνικές ηρεμίας (ρυθμικά, ιδιοδεκτικά, εν τω βαθει ερεθίσματα), καθώς και αλλαγές των περιβαλλοντικών παραμέτρων (θερμοκρασία, φωτισμός).

Τροποποίηση τόνου
Ο φυσιολογικός τόνος χαρακτηρίζεται από ισορροπία μεταξύ εκτεινόντων και καμπτικών μυών με συνέπεια τις διαβαθμισμένες κινήσεις και την επίτευξη της σωστής θέσης σίτισης. Για την πλειονότητα των παιδιών η σωστή τοποθέτηση κατά τη σίτιση αρκεί, αλλά κάποια χρήζουν τροποποίησης τόνου πριν από τη σίτιση. Αυτό επιτυγχάνεται με διάφορες τεχνικές, όπως οι «χειρισμοί» και οι «διευκολύνσεις».

Τροποποίηση απτικών αντιδράσεων
Σε περίπτωση υπερευαισθησίας η θεραπεία προσανατολίζεται στη μείωση των δυσάρεστων εμπειριών και στην προοδευτική εφαρμογή του ερεθίσματος. Αντίθετα, σε περίπτωση υποευαισθησίας, εφαρμόζεται ποικιλία απτικών, ηχητικών, οσφρητικών και γευστικών ερεθισμάτων.

Βελτίωση στοματοκινητικού ελέγχου
Η διαταραχή λειτουργικότητας του στοματοκινητικού μηχανισμού μπορεί να οφείλεται σε υπερτονία, υποτονία, υπαισθησία, μυϊκή ασυνεργία ή αδυναμία, και σε υπερέκταση κεφαλής. Η θεραπεία περιλαμβάνει την εφαρμογή της κατάλληλης θέσης σίτισης, ενώ στην κλινική πρακτική, ο λογοθεραπευτής εφαρμόζει μία μεγάλη ποικιλία ενεργητικών και παθητικών ασκήσεων που μπορούν να επιφέρουν σημαντική βελτίωση στις ανωτέρω διαταραχές.

Τροποποίηση χαρακτηριστικών βλωμού
Αλλαγές της θερμοκρασίας, του μεγέθους, της πυκνότητας, της γεύσης και χημικής σύστασης των βλωμού, μπορούν να εφαρμοστούν σε περίπτωση εισρόφησης, υποευαισθησίας και υπερευαισθησίας.

Τροποποίηση τρόπου χορήγησης τροφής
Αντισταθμιστικές στρατηγικές όπως, ο έλεγχος του ρυθμού σίτισης, η αλλαγή μεγέθους και σχήματος του κουταλιού και της θηλής, μπορούν να μειώσουν ή και να εξαλείψουν την εισρόφηση του βλωμού.

Τροποποίηση θέσης σίτισης
Η ιδανική θέση σίτισης επιτρέπει την ευθυγράμμιση κεφαλής, τραχήλου και κορμού, το καμπτικό πρότυπο, τη συμμετρία της ωμικής ζώνης και την κάμψη των ισχίων. Ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού, κάποιες φορές κρίνεται σκόπιμη η τροποποίηση της θέσης σίτισης και κεφαλής, προκειμένου να βελτιωθεί η αναπνευστική λειτουργία και η ασφάλεια σίτισης.

Θεραπευτική διαχείριση εισρόφησης
Η εισρόφηση βλωμού στον αεραγωγό μπορεί να εκδηλωθεί πριν, κατά ή μετά την κατάποση και αποτελεί την πιο επιβλαβή συνέπεια των διαταραχών κατάποσης. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής τεχνικής για την αποφυγή της εισρόφησης γίνεται με γνώμονα την αιτιολογία της εισρόφησης.

Θεραπευτική διαχείριση μειωμένης αντοχής – κόπωσης
Η αύξηση της ροής υγρών κατά την έναρξη του γεύματος στα βρέφη, η τροποποίηση του προγράμματος σίτισης, τα συμπληρώματα διατροφής σε συνεργασία με διατροφολόγο, η αναπνευστική υποστήριξη κατά τη σίτιση, ο έλεγχο ρυθμού και οι αναπνευστικές ασκήσεις, αποτελούν τεχνικές οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν σε περιπτώσεις κόπωσης κατά τη σίτιση.

Ειδικές Κατηγορίες Νόσων και Παθήσεων

      Εγκεφαλική Παράλυση
Η εγκεφαλική παράλυση αποτελεί την πιο συχνή αιτία παιδιατρικής δυσφαγίας. Οι διαταραχές του στοματικού σταδίου της κατάποσης αποτελούν κοινό γνώρισμα στην ΕΠ, με κύρια ευρήματα την παραμονή αρχέγονων αντανακλαστικών και την στοματοκινητική διαταραχή. Μεγάλη είναι η συχνότητα των διαταραχών φαρυγγικού σταδίου, καθώς παρατηρείται σιωπηρή εισρόφηση σε άνω του 50% των παιδιών με ΕΠ, λόγω μειωμένης φαρυγγικής κινητικότητας και καθυστέρησης αντανακλαστικού κατάποσης. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε 271 παιδιά με ΕΠ κατέδειξε πως 89% των παιδιών χρειαζόταν βοήθεια κατά τη σίτιση, 56% παρουσίαζε επεισόδια πνιγμονής κατά τη σίτιση, 28% κατανάλωνε τρεις ώρες ημερησίως για σίτιση, ενώ στο 64% των παιδιών δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ εκτίμηση κατάποσης  (Sullivan et al., 2000).

      Προωρότητα
Τα νεογνά που γεννιούνται πρόωρα χαρακτηρίζονται από μειωμένο στοματοπροσωπικό μυϊκό όγκο και συντονισμό, μειωμένο έλεγχο θέσης αυχενικής μοίρας, μειωμένο συγχρονισμό θηλασμού/αναπνοής/κατάποσης, και μειωμένο επίπεδο εγρήγορσης. Συνεπώς, συχνά παρατηρούνται μεγάλης διάρκειας γεύματα, ανεπαρκής πρόσληψη τροφής, μειωμένη αντοχή, εισρόφηση, άπνοια, πτώση κορεσμού, και βραδυκαρδία κατά τη σίτιση. Τα συμπτώματα αυτά εντείνονται όταν συνυπάρχει σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας και βρογχοπνευμονική δυσπλασία. Αλλαγές στην ανάπτυξη, την ωριμότητα και την εμπειρία οδηγούν στην προοδευτική απόκτηση των δεξιοτήτων που απαιτούνται κατά τη σίτιση. Παράγοντες ετοιμότητας στοματικής σίτισης είναι η συμπλήρωση 32 εβδομάδων, η σταθερή ιατρική κατάσταση, το ρυθμικό και σταθερό πρότυπο μη-θρεπτικού θηλασμού, το ικανοποιητικό επίπεδο εγρήγορσης και η ομαλή καρδιακή και αναπνευστική λειτουργία.

Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση
Η μειωμένη λαρυγγοφαρυγγική αισθητικότητα, η αυξημένη συχνότητα σιωπηρής εισρόφησης, αναπνευστικών λοιμώξεων και άπνοιας, η άρνηση σίτισης και η αποτυχία ανάπτυξης αποτελούν τις βασικές επιπτώσεις της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης στα παιδιά. Σε περίπτωση συνύπαρξης με διαταραχές στοματοφαρυγγικού σταδίου, ο λογοθεραπευτής σε συνεργασία με τον γαστρεντερολόγο, διαμορφώνουν ένα θεραπευτικό πρόγραμμα που στοχεύει στη βελτίωση στοματοφαρυγγικής λειτουργίας και στη  μείωση της παλινδρόμησης.

Σύνδρομα
Οι κλινικές οντότητες που χαρακτηρίζονται ως σύνδρομα, συχνά περιλαμβάνουν κλινικά ευρήματα που σχετίζονται με διαταραχές κατάποσης. Στα ευρήματα αυτά περιλαμβάνονται η διαταραχή του εγκεφαλικού στελέχους, η υπερωιοφαρυγγική δυσλειτουργία, η γαστροοισοφαγική παλινρόμηση, η δυσκοιλιότητα, οι κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες, οι περιοδοντικές διαταραχές, η μειωμένη ή αυξημένη παραγωγή σιέλου και η υποτονία. Η συνοσηρότητα συγγενούς καρδιοπάθειας σε παιδιά με σύνδρομα δυσχεραίνει τις διαταραχές κατάποσης, με συνέπεια αυξημένη συχνότητα εισροφήσεων, και μειωμένη αντοχή κατά τη σίτισης. 


      Προωρότητα
Τα νεογνά που γεννιούνται πρόωρα χαρακτηρίζονται από μειωμένο στοματοπροσωπικό μυϊκό όγκο και συντονισμό, μειωμένο έλεγχο θέσης αυχενικής μοίρας, μειωμένο συγχρονισμό θηλασμού/αναπνοής/κατάποσης, και μειωμένο επίπεδο εγρήγορσης. Συνεπώς, συχνά παρατηρούνται μεγάλης διάρκειας γεύματα, ανεπαρκής πρόσληψη τροφής, μειωμένη αντοχή, εισρόφηση, άπνοια, πτώση κορεσμού, και βραδυκαρδία κατά τη σίτιση. Τα συμπτώματα αυτά εντείνονται όταν συνυπάρχει σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας και βρογχοπνευμονική δυσπλασία. Αλλαγές στην ανάπτυξη, την ωριμότητα και την εμπειρία οδηγούν στην προοδευτική απόκτηση των δεξιοτήτων που απαιτούνται κατά τη σίτιση. Παράγοντες ετοιμότητας στοματικής σίτισης είναι η συμπλήρωση 32 εβδομάδων, η σταθερή ιατρική κατάσταση, το ρυθμικό και σταθερό πρότυπο μη-θρεπτικού θηλασμού, το ικανοποιητικό επίπεδο εγρήγορσης και η ομαλή καρδιακή και αναπνευστική λειτουργία.

Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση
Η μειωμένη λαρυγγοφαρυγγική αισθητικότητα, η αυξημένη συχνότητα σιωπηρής εισρόφησης, αναπνευστικών λοιμώξεων και άπνοιας, η άρνηση σίτισης και η αποτυχία ανάπτυξης αποτελούν τις βασικές επιπτώσεις της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης στα παιδιά. Σε περίπτωση συνύπαρξης με διαταραχές στοματοφαρυγγικού σταδίου, ο λογοθεραπευτής σε συνεργασία με τον γαστρεντερολόγο, διαμορφώνουν ένα θεραπευτικό πρόγραμμα που στοχεύει στη βελτίωση στοματοφαρυγγικής λειτουργίας και στη  μείωση της παλινδρόμησης.

Σύνδρομα
Οι κλινικές οντότητες που χαρακτηρίζονται ως σύνδρομα, συχνά περιλαμβάνουν κλινικά ευρήματα που σχετίζονται με διαταραχές κατάποσης. Στα ευρήματα αυτά περιλαμβάνονται η διαταραχή του εγκεφαλικού στελέχους, η υπερωιοφαρυγγική δυσλειτουργία, η γαστροοισοφαγική παλινρόμηση, η δυσκοιλιότητα, οι κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες, οι περιοδοντικές διαταραχές, η μειωμένη ή αυξημένη παραγωγή σιέλου και η υποτονία. Η συνοσηρότητα συγγενούς καρδιοπάθειας σε παιδιά με σύνδρομα δυσχεραίνει τις διαταραχές κατάποσης, με συνέπεια αυξημένη συχνότητα εισροφήσεων, και μειωμένη αντοχή κατά τη σίτισης. 

ΛΙΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ

Κοινωνικά Παντοπωλεία 

ΑΤΤΙΚΗ

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Νέας Ιωνίας
Διεύθυνση: 28ης Οκτωβρίου 3
Τηλέφωνο: 2102793916 – 2102777198 – 2102793785.

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Παλλήνης

Tηλέφωνο: 210-6604659 
Blog

Κοινωνικό Παντοπωλείο Μαρκόπουλο
Διεύθυνση: Χρ. Μεθενίτη 7, δίπλα στο δημαρχείο
Τηλέφωνο: 2299020173/ 20174

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Ν. Ιωνίας
Διεύθυνση: 28ης Οκτωβρίου 3

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Ηλιούπολης
Διεύθυνση: Ποσειδώνος 49
Τηλέφωνο: 210 2380208, 6936 784725

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Πετρούπολης 
Διεύθυνση: Λεωφόρος Πετρουπόλεως 168,
Τηλέφωνο: 2105063660

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Ηρακλείου Αττικής
Διεύθυνση: Στέλιου Καραγιώργη 2 (Μέγαρο Δημαρχείου -1) 
Τηλέφωνο: 2132000221-6974875786
υπευθ. κα Τζικάκη -κος Ζηγούλης

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Αλίμου 
Διεύθυνση: Δημοτικών Ιατρείων (λεωφ. Καλαμακίου 72 & Ερεχθείου 31)
Τηλέφωνο: 210 9886947, 210 9886950
Ωράριο: Δευτέρα - Παρασκευή 9:00–14:00 (Τετάρτη μέχρι 17:00)

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Αμαρουσίου 
Διεύθυνση: Παλαιολόγου 9 Μαρούσι
Τηλέφωνο: 2132038345
υπεύθ. κα Γιαννακοπούλου

Κοινωνικό Παντοπωλείο Αγ. Αναργύρων 
Τηλέφωνο: 6936 784725
υπεύθ. κα. Ανδριαννοπούλου Παναγιώτα

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Πειραιά
Διεύθυνση: Φίλωνος 31
Ωράριο: Τετάρτη και Παρασκευή

Τράπεζα Τροφίμων στην Αθήνα
Διεύθυνση: 3ο χλμ. Ε.Ο. Αθηνών - Λαμίας,κόμβος Αγ. Στεφάνου και Λεωφ. Κρυονερίου 124
Τηλέφωνο: 210 6220025-210 6220059

Το σούπερ μάρκετ της αλληλεγγύης στην Λ.Συγγρού
Μια φωλιά αλληλεγγύης και συμπαράστασης για τη στήριξη ανέργων, απόρων, ηλικιωμένων και γενικά προσώπων που πιέζονται από την κρίση δημιούργησε η ομάδα εθελοντών "Παιδί και Οικογένεια".
Διεύθυνση: Δράκου 26-28 11741, Φιλοπάππου, 2ο γραφείο: Διδότου 26, Κολωνάκι
Τηλέφωνο: 210.9245545, 9245518

Εστία Παροχής Τροφίμων, Ρούχων και Οικιακού Εξοπλισμού στο Δήμο Πεντέλης
Διεύθυνση: Μεγ. Αλεξάνδρου & Σκρα
Τηλέφωνο:.2108040580, 2132140555,6944659857,6932222072

Κοινωνικό Παντοπωλείο Carrefour Μαρινόπουλος Αθήνας
Διεύθυνση: Σοφοκλέους 66
Ωράριο: κάθε Τρίτη και Πέμπτη

Κοινωνικό Παντοπωλείο Carrefour Μαρινόπουλος Πειραιά 
Διεύθυνση: Φίλωνος 31
Ωράριο: κάθε Τετάρτη και Παρασκευή

Κοινωνικό Παντοπωλείο 1ου Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Κερατσινίου
Τηλέφωνο: 210-4311939 (για προσφορές)


ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Θεσσαλονίκη (Μ.Α.Ζ.Ι)
Διεύθυνση: Αριστοτέλους 4
Τηλέφωνο: 698.411.4725
Ιστοσελίδα Facebook 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Ωραιοκάστρου Θεσσαλονίκης
Τηλέφωνο: 2313304000-1-2313304035
υπεύθ. κα Υφαντίδου 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Πολίχνης Θεσσαλονίκης 
Διεύθυνση: Αγίου Παντελεήμονος 10 και Αγνώστου Στρατιώτη (Πάρκο Δημαρχείου)
Τηλέφωνο: 2313302300-301

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Νεάπολης Θεσσαλονίκης 
Διεύθυνση: Σεφέρη & Ίμβρου 25,
Τηλέφωνο: 231063026441-2310671100
υπευθ. κα Χαλκιά

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Μενεμένης Θεσσαλονίκης 
Διεύθυνση: Βότση 15 & Δελφών, ρούχων & ένδυσης, , τηλ.
Τηλέφωνο: 2310729260
υπευθ. Κα Τσολάκη 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Θέρμης Θεσσαλονίκης
Διεύθυνση: Καπετάν Χάψα 37
Τηλέφωνο: 2310466555-466610
υπεύθ. κος Γρηγόρης Ντότσης 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Θεσσαλονίκης
Διεύθυνση: Μοναστηρίου 124,
Τηλέφωνο: 2310534543 - 552775
Το 3ο «Κοινωνικό Παντοπωλείο» στη Θεσσαλονίκη  δημιούργησε ο όμιλος Carrefour Μαρινόπουλος, σε συνεργασία με το δήμο Θεσσαλονίκης, το οποίο έχει ως στόχο την ανακούφιση των ευπαθών κοινωνικών ομάδων.  

"Μπουτίκ" των φτωχών
Διεύθυνση: Ολύμπου 64, γωνία με Βενιζέλου
Ωράριο: 9-1 κάθε πρωί -και Σάββατο- και Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή απόγευμα 5-7.

ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΕΛΛΑΔΑ 


Κοινωνικό Παντοπωλείο Κατερίνης
Διεύθυνση: Υψηλάντου 2

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Άργους - Μυκηνών 
Διεύθυνση: Γούναρη (κοντά στον Άη Γιάννη)
Ωράριο: Δευτέρα-Τρίτη απογευματινές ώρες

Κοινωνικό Παντοπωλείο Αλεξανδρούπολης
Τηλέφωνο:  2551026298

Κοινωνικό Παντοπωλείο Μεσολογγίου
Διεύθυνση: Λουδοβίκου Βαυαρίας (πίσω από το ξενοδοχείο Λίμπερτυ)
Τηλέφωνο: 26313 63432, 26313 63400, 26313 63427

¨Πύλη της Αγάπης¨ - Ναύπλιο 
Διεύθυνση: Αγ. Παράσχου 4
Τηλέφωνο: 27520 27474

Κοινωνικό Παντοπωλείο Ιωαννίνων
Διεύθυνση: ΚΕΠΑΒΙ (κατάστημα 126) 
Τηλέφωνο: 26510 77077, 26510 01045

Κοινωνικό Παντοπωλείο Καρπενησίου
Τηλέφωνο: 22370 80239 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Καλαμάτας
Διεύθυνση: Βιοτεχνικό Πάρκο, Νέα Είσοδος
Τηλέφωνο: 27210 97173 - 27213 60700
υπεύθ. κα Οικονομάκου

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Χανίων
Διεύθυνση: Κυδωνίας 29, Ισόγειο, 
Τηλέφωνο:281341628-630
υπεύθ. κα Κουνελάκη

Κοινωνικό Παντοπωλείο Νομαρχίας Ηρακλείου 
Διεύθυνση: Καζαντζάκη 6-8 (πάροδος Γιαμαλάκη) 
Τηλέφωνο: 28134 00383 - 28134 00374
υπευθ. Βεργής Μανώλης

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Ιεράπετρας
Διεύθυνση: Νικηφόρου Φωκά 20

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Ηρακλείου
Διεύθυνση: Αττικής Στέλιου Καραγιώργη 2 (Μέγαρο Δημαρχείου -1)
Τηλέφωνο: 21320 00221 - 6974875786 
υπευθ. κα Τζικάκη - κος Ζηγούλης

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Βόλου

Διεύθυνση: Δον. Δαλεζίου & Ρήγα Φεραίου
Τηλέφωνο: 24210 55156 - 24210 29908 
υπεύθ. κα Παρησάκη

Κοινωνικό Παντοπωλείο Αγρινίου
Διεύθυνση: Άγιος Χριστόφορος
Τηλέφωνο: 26413 360300 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Νομαρχίας Δωδεκανήσου
Διεύθυνση: Καποδιστρίου 98, Έναντι εργοστασίου ΚΑΙΡ,
Τηλέφωνο: 22413 64414 - 6945399660 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Καβάλας

Διεύθυνση: Παλαιολόγου 9 (π. ΠΙΚΠΑ) Συλλ.ΠΝΟΗ
Τηλέφωνο: 25104 51367 - 6976105341 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Κομοτηνής
Διεύθυνση: Λαϊκή Αγορά, Κέντρο,
Τηλέφωνο: 25310 81802 - 6937129709

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Λάρισας
Διεύθυνση: Μανωλάκη 13-17
Τηλέφωνο: 24106 61196 - 6974910509 
υπεύθ. κος Λέτσιος Κλεάνθης

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Σταυρούπολης Ξάνθης
Διεύθυνση: Κτίριο Δημοτικής Επιχείρησης
Τηλέφωνο: 25420 22693 - 6937336819 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Δήμου Τυρνάβου
Διεύθυνση: Ηλ. Τριανταφύλλου 17
υπεύθ. κα Μάγγου-Στατίρη 

Κοινωνικό Παντοπωλείο Νομαρχίας Χίου
Διεύθυνση: Κουντουριώτη 15
Τηλέφωνο: 22710 44258-26731

Κοινωνικό Παντοπωλείο Σερρών
Διεύθυνση: Ραιδεστού 36

Κοινωνικό Παντοπωλείο Νιγρίτας
Διεύθυνση: Ι. Μητροπολιτικός Ναός Νιγρίτας Αγίου Γεωργίου
Ωράριο: Κάθε Δευ-Τετ-Σαβ. 09:00-14:00

Κοινωνικό Παντοπωλείο "Παναγιά η Ελεούσα" - Γιαννιτσά
Διεύθυνση: Α' Πάροδος Χατζηδημητρίου
Τηλέφωνο: 23820 22714
Ωράριο: Κάθε Δευτέρα και Παρασκευή 09:00-14:00

Κοινωνικό Παντοπωλείο Παραμυθιάς (Σούλι)
Διεύθυνση: ΚΕΓΕ Παραμυθιάς
Τηλέφωνο: 26663 60100

Κοινωνικό Παντοπωλείο Κέρκυρας
Διεύθυνση: Αγίων Αποστόλων 3-5
Ωράριο: Τρίτη 10-12 πρωί και Τετάρτη 6-8 απόγευμα

Κοινωνικό Παντοπωλείο Σάμου
Τηλέφωνο: 22730 87640
E-Mail: info@imsamou.gr

Πολίτες της Βέροιας
Διεύθυνση: Πλατάνων και Ακαταμάχητου, πίσω από την δημοτική αγορά
Τηλέφωνο: 6971912733
Blog

Κοινωνικό Παντοπωλείο Άμφισσας 
Τηλέφωνο: 2265022905

Κοινωνικό Παντοπωλείο Ιτέας 
Τηλέφωνο: 2265351121

ΠΗΓΗ: http://olafree.blogspot.gr