Τα δικαιώματα του παιδιού

Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα του παιδιού, η Διεθνής Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ρυθμίζει τις υποχρεώσεις των κρατών για την προστασία και την προαγωγή των δικαιωμάτων του παιδιού.

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού υιοθετήθηκε ομόφωνα από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1989 και τέθηκε σε ισχύ στις 2 Σεπτεμβρίου 1990. Μέχρι σήμερα έχει κυρωθεί από 193 χώρες. Στην Ελλάδα κυρώθηκε στις 2 Δεκεμβρίου του 1992 με τον Ν.2101/92.

 

Περιλαμβάνει τρεις μεγάλες κατηγορίες δικαιωμάτων:

• Προστασία (από κάθε μορφής κακοποίηση, εκμετάλλευση, διάκριση, ρατσισμό, κ.λπ.)
• Παροχές (δικαίωμα στην εκπαίδευση, την υγεία, την πρόνοια, την ψυχαγωγία, κ.λπ.)
• Συμμετοχή (δικαίωμα στην έκφραση γνώμης, την πληροφόρηση, τον ελεύθερο χρόνο, κ.λπ.)

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο της Σύμβαση εδώ.

Διαβάστε τη Σύμβαση με απλά λόγια εδώ ή στο φυλλάδιό μας "Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια".

Η Σύμβαση άρθρο προς άρθρο

1 έως 41: Τα δικαιώματα

1 Ορισμός έννοιας "παιδί"

2 Αρχή της μη διάκρισης

3 Συμφέρον του παιδιού

4 Λήψη μέτρων εφαρμογής

5 Ρόλος γονέων & κηδεμόνων

6 Ζωή και ανάπτυξη

7 Όνομα & ιθαγένεια

8 Ταυτότητα

9 Χωρισμός από γονείς

10 Οικογενειακή επανένωση

11 Αθέμιτες μετακινήσεις

12 Σεβασμός απόψεων του παιδιού

13 Ελευθερία έκφρασης

14 Ελευθερία σκέψης & θρησκείας

15 Ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικά

16 Απαραβίαστο της ιδιωτικής ζωής

17 ΜΜΕ - πληροφόρηση

18 Ευθύνη γονέων - κέντρα παιδικής φροντίδας

19 Βία, παραμέληση, εκμετάλλευση

20 Εναλλακτική επιμέλεια

21 Υιοθεσία

22 Παιδιά πρόσφυγες

23 Παιδιά με ειδικές ανάγκες

24 Υγεία & ιατρικές υπηρεσίες

25 Αναθεώρηση αναδοχής

26 Κοινωνική πρόνοια και ασφάλιση

27 Ανάπτυξη - επίπεδο ζωής

28 Εκπαίδευση

29 Σκοποί εκπαίδευσης

30 Μειονότητες

31 Ελεύθερος χρόνος - ψυχαγωγία

32 Παιδική εργασία - οικονομική εκμετάλλευση

33 Ναρκωτικά

34 Σεξουαλική εκμετάλλευση & βία

35 Απαγωγή - εμπορία παιδιών

36 Aλλες μορφές εκμετάλλευσης

37 Βασανιστήρια - στέρηση ελευθερία

38 Ένοπλες συρράξεις

39 Επανένταξη παιδιού-θύματος

40 Ποινική μεταχείριση

41 Ευνοϊκότερη ρύθμιση

42 έως 45: Εφαρμογή και έλεγχος

42 Γνωστοποίηση

43 Επιτροπή

44 Εκθέσεις κρατών

45 Συνεργασία

46 έως 54: Ισχύς και αναθεώρηση

46 Υπογραφή

47 Επικύρωση

48 Προσχώρηση

49 Ισχύς

50 Αναθεώρηση

51 Επιφυλάξεις

52 Καταγγελία

53 Θεσμοφύλακας

54 Επίσημες γλώσσες δημοσίευσης

http://www.0-18.gr/gia-megaloys/ta-dikaiomata-toy-paidioy

Τι κάνει ο Συνήγορος του Πολίτη για τα παιδιά;

Ο Συνήγορος 

 

• διαμεσολαβεί ύστερα από αναφορές πολιτών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις παραβίασης δικαιωμάτων του παιδιού, επιδιώκοντας την προστασία και την αποκατάστασή τους. Εάν το κρίνει αναγκαίο, σε περιπτώσεις σοβαρών παραβιάσεων, ενεργεί αυτεπάγγελτα.
• αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την παρακολούθηση και προώθηση της εφαρμογής των διεθνών συμβάσεων και της λοιπής εθνικής νομοθεσίας για τα δικαιώματα του παιδιού, την ενημέρωση του κοινού, την ανταλλαγή απόψεων με εκπροσώπους φορέων και την εκπόνηση προτάσεων προς την πολιτεία.

 

Ποιος και πότε μπορεί να υποβάλει αναφορά;

Αναφορά μπορεί να υποβάλλει κάθε άμεσα ενδιαφερόμενος, δηλαδή το παιδί, γονέας του, συγγενής του, καθώς και άλλα πρόσωπα που έχουν άμεση αντίληψη παραβίασης δικαιωμάτων του παιδιού, όταν πράξεις ή παραλείψεις δημοσίων υπηρεσιών (όπως προσδιορίζονται αναλυτικά στο νόμο που διέπει τη λειτουργία του Συνηγόρου του Πολίτη) ή ιδιωτών (φυσικών ή νομικών προσώπων) προσβάλλουν δικαιώματα του παιδιού.

Υποβολή αναφοράς
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις παραβίασης δικαιωμάτων του παιδιού ο Συνήγορος διαμεσολαβεί ύστερα από αναφορές πολιτών (εκτυπώσιμη μορφή εδώ) επιδιώκοντας την προστασία και την αποκατάσταση των δικαιωμάτων του παιδιού.

Τι πρέπει να περιέχει;
Η αναφορά πρέπει να είναι γραπτή και να περιέχει τα ακριβή στοιχεία και την υπογραφή του προσώπου που την υποβάλλει. Επίσης να περιλαμβάνει σαφείς πληροφορίες για την υπόθεση, τα πρόσωπα και τους εμπλεκόμενους φορείς και να συνοδεύεται από κάθε αποδεικτικό στοιχείο που μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνησή της.
 Πώς υποβάλλεται;

• Αυτοπροσώπως στα γραφεία του Συνηγόρου του Πολίτη (Χατζηγιάννη Μέξη 5, Αθήνα 11528 - περιοχή Χίλτον / Μέγαρο Μουσικής). Δείτε τον χάρτη.
• με επιστολή στην παραπάνω διεύθυνση
• με φαξ στο 210.7292129. Διευκρινίσεις στα τηλέφωνα 210.7289600 (Δευτέρα - Παρασκευή 8:30-14:00) και 210.7289703.

Οι ανήλικοι, που θέλουν να αναφέρουν παραβιάσεις δικαιωμάτων τους, γίνονται δεκτοί από το προσωπικό του Συνηγόρου του Παιδιού σε κατάλληλο περιβάλλον. Επίσης μπορούν να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά με εξειδικευμένο προσωπικό στο τηλέφωνο 800.11.32.000 (γραμμή χωρίς χρέωση για ανηλίκους).

Πώς ενεργεί ο Συνήγορος μετά από αναφορές;

• Ο Συνήγορος ερευνά τα περιστατικά που του αναφέρονται και, εφόσον διαπιστώσει παραβίαση δικαιωμάτων του παιδιού από δημόσια υπηρεσία, προτείνει τρόπους άρσης της παραβίασης και επίλυσης του προβλήματος.

• Όταν η αναφορά στρέφεται κατά ιδιωτών -φυσικών ή νομικών προσώπων- προβαίνει σε όλες τις ενδεικνυόμενες ενέργειες και προτείνει κάθε αναγκαίο μέτρο για την προάσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού.

• Σε κάθε περίπτωση, δεν υποκαθιστά και δεν αναλαμβάνει το ρόλο εισαγγελέων, δικαστηρίων, δικηγόρων, νομικών συμβούλων και κοινωνικών υπηρεσιών.

• Για τη διερεύνηση και την επίλυση των εντοπιζόμενων προβλημάτων και την προάσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού, ο Συνήγορος μπορεί να ζητήσει τη συνεργασία δημοσίων υπηρεσιών ή άλλων φορέων (πρόνοιας, ψυχικής υγείας, κ.α.) ή την παρέμβαση της αρμόδιας δικαστικής αρχής.

Για την προάσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού, ο Συνήγορος μπορεί να ζητάει με ειδικά αιτιολογημένο έγγραφό του από ιδιώτη που κατονομάζεται στην αναφορά έγγραφα ή άλλα στοιχεία για την υπόθεση. Ο χαρακτηρισμός των στοιχείων αυτών ως απόρρητων δεν μπορεί να του αντιταχθεί. Ο Συνήγορος υποχρεούται σε αυτή την περίπτωση να διασφαλίζει τα προσωπικά και επαγγελματικά απόρρητα των ιδιωτών και να μη δημοσιεύει στοιχεία ικανά να καταστήσουν δυνατό τον προσδιορισμό τους. Σε περίπτωση που ιδιώτης αρνείται να παράσχει τα παραπάνω στοιχεία, ο Συνήγορος του Πολίτη μπορεί να ζητήσει κατά περίπτωση τη συνδομή δημόσιας υπηρεσίας, επαγγελματικού συλλόγου ή φορέα, καθώς και της εισαγγελικής αρχής.

Προάγοντας τα δικαιώματα των παιδιών

Ακόμη ο Συνήγορος του Παιδιού:

• ελέγχει την εφαρμογή και προωθεί τη διάδοση της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού και παρακολουθεί την επίδραση του υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου στη ζωή των παιδιών. Για το σκοπό αυτό μπορεί να διερευνά πεδία τα οποία κρίνει ιδιαίτερα σημαντικά και να συντάσσει ειδικές εκθέσεις που απευθύνει προς τα αρμόδια υπουργεία
• ενημερώνει τα παιδιά για τα δικαιώματά τους και τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να τα υπερασπίζονται. Για το σκοπό αυτό διαθέτει έντυπο υλικό, ειδική τηλεφωνική γραμμή και δυναμικό χώρο στο διαδίκτυο
• αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης γονέων και επαγγελματιών που εργάζονται με το παιδί
• οργανώνει συναντήσεις με ομάδες παιδιών στους χώρους όπου αυτά ζουν, εκπαιδεύονται, συναντιούνται και περνούν την καθημερινότητά τους για να ακούσει τις απόψεις, τα προβλήματα και τις προτάσεις τους
• συνεργάζεται και επικοινωνεί με υπηρεσίες και μη κυβερνητικές οργανώσεις που ασχολούνται με το παιδί, εκπαιδευτικές κοινότητες, κ.ά.
• συμμετέχει σε συναφείς επιστημονικές συναντήσεις, συνέδρια, επιτροπές και δίκτυα 

 http://www.0-18.gr/gia-megaloys/anafora-proagogi-dikaiomaton-toy-paidioy

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΑΠΟ 0-18 ΕΤΩΝ

Τα δικαιώματά σου

Όλα τα παιδιά έχουν συγκεκριμένα δικαιώματα που ορίζονται από τις Διεθνείς Συμβάσεις, το Σύνταγμα και τους νόμους.

Το σημαντικότερο κείμενο για τα Δικαιώματα του Παιδιού είναι η
ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΟΗΕ.
Η Σύμβαση αυτή, που υπογράφτηκε το 1989 από τα κράτη-μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ρυθμίζει τις υποχρεώσεις των κρατών για την προστασία και προαγωγή των δικαιωμάτων του παιδιού. Το 1992 έγινε νόμος και στην χώρα μας (νόμος 2101/92).

Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού περιλαμβάνει τρεις μεγάλες κατηγορίες δικαιωμάτων:

• Προστασία (από κάθε μορφής κακοποίηση, εκμετάλλευση, διάκριση, ρατσισμό, κ.λπ.)
• Παροχές (δικαίωμα στην εκπαίδευση, την υγεία, την πρόνοια, την ψυχαγωγία, κ.λπ.)
• Συμμετοχή (δικαίωμα στην έκφραση γνώμης, την πληροφόρηση, τον ελεύθερο χρόνο, κ.λπ.)

Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού

Παρακάτω θα βρεις ορισμένα από τα δικαιώματα που περιέχονται στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

• Όλα τα παιδιά είναι ίσα και πρέπει να προστατεύονται από διακρίσεις λόγω φυλής, χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, καταγωγής, πεποιθήσεων, νομικής κατάστασης των ίδιων ή μελών της οικογένειάς τους.

• Το συμφέρον του παιδιού πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε όλες τις αποφάσεις που το αφορούν.
• Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην ταυτότητα, δηλαδή σε ένα όνομα, επώνυμο και ιθαγένεια.
• Τα παιδιά πρέπει να μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον που τους παρέχει τα αναγκαία υλικά αγαθά (στέγη, ρούχα, τροφή) και διασφαλίζει τη σωματική, νοητική, συναισθηματική και κοινωνική τους ανάπτυξη.
• Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να μην αποχωρίζονται από τους γονείς τους, εκτός αν αυτό γίνεται με κοινή απόφαση των γονέων ή ύστερα από απόφαση της Πολιτείας, επειδή οι γονείς τα παραμελούν ή τα κακομεταχειρίζονται.

• Όλα τα παιδιά, ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά τους, έχουν δικαίωμα να εκφράζουν τη γνώμη και τις απόψεις τους σε θέματα που τα αφορούν. Οι ενήλικες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη γνώμη τους πριν πάρουν αποφάσεις γι' αυτά.
• Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να εκφράζουν τις θρησκευτικές ή άλλες πεποιθήσεις τους.

• Κανείς δεν μπορεί να επεμβαίνει αυθαίρετα στην ιδιωτική ζωή των παιδιών, στην οικογένεια, την κατοικία ή την αλληλογραφία τους, ούτε να προσβάλλει την τιμή και την υπόληψή τους.
• Τα παιδιά έχουν δικαίωμα πρόσβασης στα μέσα ενημέρωσης (εφημερίδες, ραδιόφωνο, τηλεόραση, ηλεκτρονικά μέσα) αλλά πρέπει και να προστατεύονται από τις αρνητικές επιδράσεις τους.

• Τα παιδιά έχουν δικαίωμα προστασίας από κάθε μορφής κακομεταχείριση: βία, παραμέληση, κακοποίηση (σωματική, λεκτική, ψυχολογική, σεξουαλική) και εκμετάλλευση, μέσα και έξω από την οικογένεια.
• Τα παιδιά που προέρχονται από ξένη χώρα έχουν δικαίωμα φροντίδας και προστασίας.
• Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες έχουν δικαίωμα στη δωρεάν ειδική φροντίδα, εκπαίδευση και επιμόρφωση, ώστε να απολαμβάνουν ισότιμη και αξιοπρεπή ζωή.

• Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην ιατρική περίθαλψη και φροντίδα, τους εμβολιασμούς, τη νοσηλεία, κ.λπ.
• Όταν η οικογένεια δεν μπορεί να φροντίσει ένα παιδί, τότε η Πολιτεία αναλαμβάνει τη φροντίδα του με θεσμούς όπως η υιοθεσία, η φιλοξενία σε ανάδοχη οικογένεια ή σε ίδρυμα, που πρέπει να σέβονται πλήρως τα δικαιώματά του.

• Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην εκπαίδευση, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητές τους. Το κράτος πρέπει να παίρνει μέτρα ώστε τα παιδιά να γράφονται και να μη διακόπτουν στο σχολείο, να αναπτύσσουν τις ικανότητες και την προσωπικότητά τους. Τα πειθαρχικά μέτρα δεν πρέπει να προσβάλλουν την αξιοπρέπεια των μαθητών.
• Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην ανάπαυση, στο παιχνίδι και την ψυχαγωγία.

• Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από κάθε μορφής οικονομική εκμετάλλευση (επαιτεία, εκπόρνευση, πορνογραφία, δουλεμπόριο, κ.λπ.) Έχουν όμως δικαίωμα στην εργασία με ασφάλιση και υπό προϋποθέσεις, ανάλογα με την ηλικία, το είδος εργασίας, το ωράριο, κ.λπ..
• Τα παιδιά που είτε τα ίδια είτε μέλη της οικογένειάς τους κάνουν χρήση ναρκωτικών ή άλλων ουσιών που προκαλούν εξάρτηση έχουν δικαίωμα κατάλληλης υποστήριξης.
• Τα παιδιά που συλλαμβάνονται και δικάζονται έχουν δικαίωμα να αντιμετωπίζονται με αξιοπρέπεια και σεβασμό στην ιδιωτική τους ζωή, να ενημερώνονται αναλυτικά από τις Αρχές σε κατανοητή γλώσσα και να έχουν νομική βοήθεια. Σε περίπτωση που είναι απολύτως απαραίτητη η κράτησή τους, αυτή πρέπει να γίνεται χωριστά από ενήλικα άτομα και με σεβασμό στην προσωπικότητα και τις ανάγκες τους.

Ολόκληρη τη Σύμβαση μπορείς να διαβάσεις εδώ και σε αρχείο word εδώ.Tη Σύμβαση με απλά λόγια μπορείς να διαβάσεις εδώ ή στο φυλλάδιό μας "Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια".

http://www.0-18.gr/gia-paidia/ta-dikaiomata-soy

ΕΟΠΠΥ. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ

Παρατίθεται σε μορφή pdf το κείμενο.
Για να το κατεβάσετε πατήστε εδώ
Εάν δεν μπορείτε να το ανοίξετε θα πρέπει να κατεβάσετε την τελευταία έκδοση του adobe από την δ/νση http://www.adobe.com/support/flashplayer/downloads.html

ΔΩΡΕΑΝ ΦΥΛΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ενα ακόμη κέντρο φύλαξης παιδιών τις απογευματινές ώρες, που παρέχει τις υπηρεσίες του ες δωρεάν, είναι σε λειτουργία από τηνΔευτέρα 9 Ιανουαρίου 2012 στο δήμο Θεσσαλονίκης. Η δομή αυτή είναι η δεύτερη που λειτουργεί εντός των ορίων του δήμου και θα εξυπηρετεί τις ανατολικές περιοχές του.

Το απογευματινό κέντρο φύλαξης παιδιών του δήμου Θεσσαλονίκης, που ανοίγει τις πύλες του τη  λειτουργεί στο χώρο του δημοτικού παιδικού σταθμού Τριών Ιεραρχών (Ζουμετίκου 45, στην περιοχή Χαριλάου). Το κέντρο θα λειτουργήσει με την οργανωτική φροντίδα της αντιδημαρχίας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Προστασίας του Πολίτη.

Το απογευματινό αυτό κέντρο θα δέχεται παιδιά ηλικίας από 2,5 έως 4,5 ετών και θα λειτουργεί δωρεάν όλες τις εργάσιμες ημέρες από τις 4 το απόγευμα έως τις 9.30 το βράδυ. Το ειδικευμένο προσωπικό θα παρέχει φύλαξη και δημιουργική απασχόληση σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Για περισσότερες πληροφορίες οι γονείς μπορούν να απευθύνονται στο δημοτικό παιδικό σταθμό Τριών Ιεραρχών (τηλ.: 2310/320.315) και στη Διεύθυνση Κοινωνικών Υπηρεσιών (τηλ.: 2310/509.036 και 2310/509.009).

Στην Πρασακάκη

Ο δήμος αποφάσισε να προχωρήσει στη λειτουργία μίας ακόμη δομής για απογευματινή φύλαξη παιδιών, μετά τη μεγάλη επιτυχία που φαίνεται ότι έχει η πρώτη δομή, που λειτουργεί τα τελευταία χρόνια επί της οδού Πρασακάκη 6 (πίσω από τον ιερό ναό της Αγίας Σοφίας, τηλ. 2310/224.792), στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Το κέντρο δέχεται παιδιά ηλικίας από 2,5 έως 4,5 ετών και λειτουργεί δωρεάν όλες τις εργάσιμες ημέρες από τις 3.30 το μεσημέρι έως τις 9.30 το βράδυ.

Ηδη το κέντρο έχει 25 εγγεγραμμένα παιδάκια, ενώ κατά μέσο όρο εξυπηρετούνται γύρω στα 10 ημερησίως και το ενδιαφέρον από πλευράς γονέων συνεχίζεται. Η εγγραφή γίνεται με την προσκόμιση έγγραφης βεβαίωσης γιατρού ότι το παιδί είναι καλά στην υγεία του και έχει εμβολιαστεί.

Για ΑΜΕΑ

Την ίδια ώρα, ο δήμος δημιουργεί μια ακόμη δομή για παιδιά προσχολικής ηλικίας (από 2,5 έως 4 ετών), μόνο που αυτή θα αφορά παιδιά με ειδικές ανάγκες. Σύμφωνα με το σχεδιασμό που εισηγείται η αντιδήμαρχος Καλυψώ Γούλα, η δομή θα λειτουργήσει στο χώρο του πρώην δημοτικού παιδικού σταθμού Θέρμης (Β'), ο οποίος σήμερα δε λειτουργεί. Το κέντρο θα φιλοξενεί έως 15 παιδιά με ειδικές ανάγκες προσχολικής ηλικίας και προβλέπεται να λειτουργεί από τα τέλη Αυγούστου έως τα μέσα Ιουλίου κάθε χρόνο, για πέντε μέρες την εβδομάδα.

Όταν το αγόρι μεγαλώνει χωρίς πατέρα

ΤΗΣ AMINA MOΣKΩΦ

Όπως αποκαλύπτουν πρόσφατες έρευνες, το 50% των χωρισμένων πατεράδων καταλήγουν να χάσουν την ουσιαστική επαφή με τα παιδιά τους. Aπό αυτούς κάποιοι απομακρύνονται εντελώς, διακόπτοντας κάθε επικοινωνία, ενώ άλλοι διατηρούν μια σχεδόν εθιμοτυπική σχέση, μία Kυριακή κάθε τόσο. Ένας πατέρας που αποκόβεται από τη ζωή των παιδιών του στέλνει το έμμεσο μήνυμα ότι δεν αξίζουν το χρόνο του και την προσοχή του. Ένα μήνυμα που μπορεί να είναι πολύ τραυματικό για την αυτοεκτίμηση του παιδιού που μεγαλώνει. Όταν το παιδί αυτό είναι αγόρι, η κατάσταση παρουσιάζει κάποιες ιδιαιτερότητες.

Χωρίς πρότυπο
Aρχικά όλοι, ως βρέφη, βιώνουμε μια ενότητα με τη μητέρα, η οποία αποτελεί τη βάση της συναισθηματικής μας επιβίωσης. Στη συνέχεια, από τη σχέση αυτής της αποκλειστικότητας μεταβαίνουμε σταδιακά σε μια σχέση που αρχίζει να αφήνει χώρο και για άλλους ανθρώπους, και κυρίως για τον πατέρα. Kατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης, τα παιδιά αρχίζουν να διαμορφώνουν μια εικόνα του εαυτού τους ως ξεχωριστών ατόμων, κυρίως μέσα από την ταύτιση με το γονέα του ίδιου φύλου. Όταν λοιπόν ο πατέρας απουσιάζει, το αγόρι έχει να αντιμετωπίσει την απουσία αυτού του προτύπου από την καθημερινότητά του, μένοντας μόνο του να ανακαλύψει στα τυφλά την έννοια της ανδρικής του ταυτότητας. Τα αγόρια αυτά μπορεί να γίνουν ευάλωτα στη μίμηση στερεοτυπικών ανδρικών συμπεριφορών, όπως αυτές διαμορφώνονται από την κυρίαρχη νοοτροπία της κοινωνίας (π.χ., σκληροί ήρωες της τηλεόρασης). O κίνδυνος είναι να αποβάλουν κάθε «θηλυκή» τους πλευρά, όπως αυτή εννοείται με την ευρύτερη έννοια (επικοινωνία, ανάγκη για συναισθηματική εγγύτητα), κρατώντας ουσιαστικά μια ψυχική απόσταση από τους άλλους, η οποία θα στέκεται εμπόδιο στις σχέσεις τους. Σε πιο ακραίες περιπτώσεις, ανακύπτουν σοβαρότερα προβλήματα όταν τα αγόρια, μέσα από μια απελπισμένη ανάγκη να βρουν την ανδρική τους ταυτότητα, επιδεικνύουν συμπεριφορές που φτάνουν μέχρι την παραβατικότητα (χρήση ναρκωτικών ουσιών, βία κ.ά.).

Ο ανδρικός «λόγος»
Παράλληλα, επειδή τα αγόρια εκφράζονται λεκτικά πολύ λιγότερο από τα κορίτσια, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα επικοινωνιακό χάσμα μεταξύ του αγοριού και της μητέρας. Aντί της λεκτικής έκφρασης, τα αγόρια συνήθως εκφράζονται περισσότερο μέσα από τις πράξεις τους. Έτσι, ένα αγόρι που δυσκολεύεται να πει πόσο μπερδεμένο νιώθει σχετικά με τις οικογενειακές εξελίξεις μπορεί να εκφραστεί μέσα από την «άτακτη» και ανυπάκουη στάση του. O πατέρας, που έχει και αυτός την ίδια τάση, προς τη μη λεκτική επικοινωνία, μπορεί ενστικτωδώς κάποιες φορές να καταλάβει καλύτερα το αγόρι από τη μητέρα. Μπορεί να δημιουργηθεί λοιπόν ένα επικοινωνιακό χάσμα μεταξύ μητέρας και γιου, αφήνοντας το μικρό αγόρι με ένα συναίσθημα μοναξιάς και αδικίας.

Mύθοι και πραγματικότητα
H στερεότυπη εικόνα του τραυματισμένου παιδιού χωρισμένων γονιών συσχετίζει την απουσία του πατέρα με μια σειρά από προβληματικές συμπεριφορές, όπως η αυξημένη παραβατικότητα, η μειωμένη σχολική απόδοση και οι πολύ πρόωρες σεξουαλικές σχέσεις, που συνδέονται με τη σύγχυση της σεξουαλικής ταυτότητας. Eίναι όμως αναγκαστικά έτσι; Δύο επιστήμονες, οι Lowery και Settle, όταν έκαναν μια ανασκόπηση διακοσίων ερευνών πάνω στο διαζύγιο και το παιδί, διαπίστωσαν ότι δεν είναι το διαζύγιο αυτό καθεαυτό που προκαλεί ψυχολογικά προβλήματα στα παιδιά, αλλά κάποιες συγκεκριμένες καταστάσεις που συνδέονται με αυτό και οι οποίες ίσως μπορούν να αποφευχθούν: 
1. Oι έντονες συγκρούσεις μεταξύ των διαζευγμένων: Σειρά από έρευνες συσχετίζουν την παιδική ψυχοπαθολογία με την παρουσία έντονης σύγκρουσης μεταξύ των γονέων, ανεξάρτητα από το αν αυτοί είναι παντρεμένοι ή όχι. Επομένως, αυτό που τελικά καθορίζει την ποιότητα της προσαρμογής των παιδιών στη νέα οικογενειακή κατάσταση είναι το κατά πόσο οι διαζευγμένοι γονείς παραμένουν σε μια συνεχή σύγκρουση ή έχουν καταφέρει να βγουν από αυτήν. Aυτό δηλαδή που τα παιδιά έχουν ανάγκη είναι δύο γονείς με καλή επικοινωνία και συνεργασία.
2. H απομάκρυνση του πατέρα: Όλοι οι παιδοψυχολόγοι συμφωνούν ότι τα παιδιά χρειάζονται να έχουν μια ποιοτική και μόνιμη σχέση και με τους δύο γονείς τους. Tην ίδια στιγμή η παραμονή του διαζευγμένου πατέρα στο προσκήνιο φαίνεται πως είναι ωφέλιμη για όλους. Oι πατεράδες προσαρμόζονται καλύτερα στο διαζύγιο όταν διαφυλάττουν τη σχέση τους με τα παιδιά τους, διασφαλίζοντας έτσι ότι η όποια απώλεια εμπεριέχεται στο διαζύγιο δεν συμπεριλαμβάνει και την απώλεια του ρόλου του πατέρα. Παράλληλα, και οι χωρισμένες μητέρες ωφελούνται, εφόσον στην αντίθετη περίπτωση οι συναισθηματικές, πρακτικές και οικονομικές απαιτήσεις τις εξουθενώνουν.

Tι κάνει τον πατέρα να απομακρυνθεί
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, η περίοδος όπου το ζευγάρι αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες πιθανότητες να καταλήξει σε διαζύγιο είναι όταν έχει μικρά παιδιά. Tο ζευγάρι δεν καταφέρνει πάντα να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του και τις προτεραιότητές του μέσα σε ένα κλίμα αυξημένων απαιτήσεων και καινούργιων ρόλων. Δυστυχώς, η χρονική αυτή περίοδος συμπίπτει και με τη φάση όπου τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα παρά ποτέ στις επιπτώσεις μιας τέτοιας απόφασης. Συχνά αισθάνονται συνυπεύθυνα γι’ αυτό που συνέβη, υποφέρουν και αναζητούν το γονιό που έφυγε από το σπίτι. Tαυτόχρονα, το διαζύγιο συνήθως συνεπάγεται την απώλεια της καθημερινής επαφής του πατέρα με τα παιδιά του, που παραμένουν με τη μητέρα τους. Όμως, τα πολύ μικρά παιδιά δένονται με τους άλλους στη βάση μιας τακτικής επαφής μαζί τους, μέσα από την καθημερινή ρουτίνα του ταΐσματος, του μπάνιου, του παιχνιδιού και του ύπνου. Πολλοί πατεράδες αισθάνονται ανεπαρκείς μπροστά στις απαιτήσεις αυτής της φροντίδας. Kαι νιώθοντας ότι δεν τα καταφέρνουν, σταδιακά απομακρύνονται. Xωρίς όμως αυτή την τακτική επαφή κατά τη νηπιακή ηλικία, το δέσιμο δεν επιτυγχάνεται ποτέ. Yπάρχει λοιπόν μια τάση, όταν οι γονείς χωρίζουν ενώ τα παιδιά είναι ακόμα πολύ μικρά, να σχηματίζεται ένας κλοιός γύρω από τα παιδιά και τη μητέρα με έναν τρόπο που ο πατέρας μένει απέξω. Όσο περνάει ο καιρός, η απομόνωση παγιώνεται, η μητέρα αναλαμβάνει όλο και περισσότερες ευθύνες, ο θυμός και η πικρία στην ατμόσφαιρα κάνουν τη συνεννόηση μεταξύ τους όλο και πιο δύσκολη. Aυτή η κατάσταση μερικές φορές είναι τόσο επώδυνη για τον πατέρα, που τον ωθεί να αποσυρθεί εντελώς από τη σχέση με τα παιδιά του. 

Tι μπορεί να κάνει η μητέρα
Eνώ είναι ξεκάθαρο ότι, όταν υπάρχει πατέρας, πρέπει να γίνει το παν ώστε αυτός να παραμείνει στο προσκήνιο, αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Mπορεί ο πατέρας να μην υπάρχει πια, αλλά μπορεί επίσης να είναι απόλυτα αρνητικός ως προς οποιαδήποτε επαφή με τα παιδιά του. Mε έναν παράδοξο τρόπο τα πράγματα είναι από μια άποψη πιο εύκολα όταν ο πατέρας δεν είναι παρών λόγω θανάτου. Eίναι τότε που το παιδί μπορεί να συνεχίσει να έχει μια σχέση μαζί του, όχι βέβαια με τη φυσική του παρουσία, αλλά με αυτό που ο πατέρας ήταν μέσα από τις αφηγήσεις και τις αναφορές σε αυτόν. H μητέρα παίζει τεράστιο ρόλο στη διατήρηση της εικόνας του πατέρα μέσα από τις διηγήσεις για εκείνον. H μητέρα πρέπει όχι μονάχα να επιτρέψει, αλλά και να ενθαρρύνει το παιδί να κρατήσει αναμνηστικά και φωτογραφίες από τον πατέρα, που θα χρησιμεύουν ως σύμβολα μνήμης. Σύμβολα τα οποία στοιχειοθετούν μια αφήγηση που αφορά την προσωπικότητα του πατέρα, ο οποίος -παρά τη φυσική του απουσία- παραμένει πάντα παρών. 

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, τα αγόρια που μεγαλώνουν χωρίς πατέρα έχουν ανάγκη από έκθεση σε θετικά ανδρικά πρότυπα, είτε μέσα από την ευρύτερη οικογένεια ή από το φιλικό περιβάλλον της μητέρας, είτε ακόμα μέσα από τον αθλητισμό και την παιδεία που λαμβάνουν. Έχει τεράστια σημασία η μητέρα να επιδιώξει να καλλιεργεί τέτοιες σχέσεις, όσο αυτό είναι δυνατό.

Tι μπορούν να κάνουν και οι δύο γονείς
● Όταν υπάρχουν παιδιά, το πρώην ζευγάρι πρέπει να ξεχωρίσει το γονικό από το συζυγικό ρόλο, εξασφαλίζοντας τον πρώτο, παρά την παραίτηση από το δεύτερο. H εξασφάλιση αυτή απαιτεί τη συνεργασία μέσα σε ένα ανθρώπινο κλίμα, που είναι εφικτό να δημιουργηθεί μόνο αν σταματήσουν οι αλληλοκατηγορίες και οι ανταγωνισμοί. Oι δύο γονείς πρέπει να μάθουν να ζητάνε ευθέως αυτό που χρειάζονται, χωρίς να αναφέρονται πια στο παρελθόν. Για παράδειγμα, όταν η μητέρα λέει στον πατέρα: «Θα έπρεπε να το περιμένω ότι θα έφερνες πίσω τα παιδιά νηστικά, πάντα έκανες του κεφαλιού σου», ακυρώνει κάθε πιθανότητα μιας καλής συνεννόησης. Aν, αντίθετα, πει με έναν ουδέτερο τόνο ότι «θα ήταν πολύ βολικό τα παιδιά να έχουν φάει το βραδινό τους την ώρα που θα επιστρέψουν, ώστε να πάνε κατευθείαν για ύπνο», αφήνει το περιθώριο για μια συνεννόηση σε θετικό κλίμα. 
● Παρόλο που πιθανότατα οι γονείς ήδη υποφέρουν από τις δικές τους ενοχές, εάν θέλουν να βοηθήσουν το παιδί τους, θα πρέπει να το ενθαρρύνουν να εκφράσει όλα τα αρνητικά του συναισθήματα, αφήνοντας του όσο χρόνο χρειάζεται για να αποδεχθεί την καινούργια πραγματικότητα. Aυτό είναι συχνά πολύ δύσκολο, γιατί ο πόνος των παιδιών τους είναι και για τους ίδιους αφόρητος και υποσυνείδητα μπορεί να τα αποθαρρύνουν να εκφραστούν. Mια τέτοια πίεση όμως, που ανακόπτει βίαια το θρήνο για την απώλεια της οικογένειας όπως το παιδί την είχε στο μυαλό του, μπορεί να έχει μακροπρόθεσμα αρνητικές επιπτώσεις. Aντίθετα, όταν επιτραπούν το ξέσπασμα των αντιδράσεων και η εξωτερίκευση των συναισθημάτων, όσο επώδυνα και αν είναι στην αρχή, στην πορεία αποφορτίζουν την ένταση από την οικογενειακή ατμόσφαιρα. 
● Eξίσου σημαντικό είναι να εξηγηθεί ξεκάθαρα στα παιδιά ο καινούργιος διακανονισμός, διευκρινίζοντάς τους πώς θα γίνεται πρακτικά η επαφή με το γονέα που δεν συγκατοικεί πια μαζί τους. Tα παιδιά δηλαδή έχουν απόλυτη ανάγκη να ξέρουν ακριβώς πότε, για πόση ώρα και πού θα συναντώνται με τον πατέρα τους. Δεν αρκεί δηλαδή μία Kυριακή το μήνα σε ένα λούνα παρκ.
● Έχει μεγάλη σημασία, όσο δύσκολο και να είναι, ο κάθε γονιός να βρει έναν τρόπο να τονίζει τις θετικές πτυχές του χαρακτήρα του πρώην συντρόφου του (αυτές που και ο ίδιος κάποτε αγάπησε) όταν μιλάει γι’ αυτόν στα παιδιά του. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι τα παιδιά αισθάνονται και είναι κατά το ήμισυ απόγονοι του άλλου γονιού, και άρα οποιαδήποτε κατηγορία εκτοξεύουμε εναντίον του αποτελεί πλήγμα στη θετική τους αυτο-εικόνα. 

http://www.vita.gr/

Η κ. Αμίνα Μοσκώφ είναι συμβουλευτική ψυχολόγος.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ 15 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Η σημερινή μέρα ανήκει στα παιδιά που μάχονται σε κάποιο νοσοκομείο για τη ζωή τους. Με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης Γονέων με Καρκινοπαθή Παιδιά (ICCCPO), γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Φεβρουαρίου, η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου, με στόχο την ενημέρωση της διεθνούς κοινής γνώμης για τις παιδικές νεοπλασίες (καρκίνους) και για την ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος σχετικά με τις ανάγκες των παιδιών που νοσούν από καρκίνο σε όλο τον πλανήτη.

    Κάθε χρόνο, περίπου 250.000 παιδιά νοσούν από καρκίνο, από τα οποία μόνο ποσοστό 20% έχει δυνατότητα πρόσβασης σε σωστή ιατρική φροντίδα. Το 80% από αυτά, προέρχεται από χώρες μέσου και χαμηλού εισοδήματος. Πάνω από 150.000 θάνατοι κάθε χρόνο, θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, εάν υπήρχε δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και εξειδικευμένης θεραπείας σε όλα τα παιδιά.

    Στη χώρα μας, περίπου 300 παιδιά προσβάλλονται ετησίως από καρκίνο, κυρίως από λευχαιμία. Τα τελευταία χρόνια, με την πρόοδο της ιατρικής και λόγω της επάρκειας φαρμάκων και καταρτισμένου επιστημονικού προσωπικού, ποσοστό 70% από τα παιδιά που έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένη θεραπεία γίνεται καλά. Μέγιστο επίτευγμα της ιατρικής αποτελεί το γεγονός ότι οκτώ στα δέκα παιδιά με λευχαιμία σήμερα θεραπεύονται.

    Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα παιδιά προσβάλλονται πολύ σπανιότερα από καρκίνο σε σχέση με τους ενήλικες, ωστόσο, ο καρκίνος παραμένει η συχνότερη αιτία θανάτου σε παιδιά μετά τα ατυχήματα. 

    Ο καρκίνος στο παιδί δεν είναι κληρονομικός, δεν είναι μεταδοτικός. Δεν σημαίνει θάνατο. Είναι μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή του παιδιού, νόσος που χρειάζεται χρόνο και κατάλληλη, εξειδικευμένη θεραπεία, αναφέρει ο Σύλλογος Γονέων Παιδιών με Νεοπλασματικές Ασθένειες "Φλόγα", επισημαίνοντας παράλληλα ότι για τον παιδικό καρκίνο, δεν υπάρχει πρόληψη. Όμως η αξιολόγηση υπόπτων συμπτωμάτων και ευρημάτων μπορεί να οδηγήσει στην έγκαιρη διάγνωση, γι αυτό πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην εκπαίδευση των επαγγελματιών της υγείας ώστε να είναι σε θέση να διαγνώσουν έγκαιρα τη νόσο και στη σωστή ενημέρωση των γονιών ώστε να απευθύνονται έγκαιρα στα παιδιατρικά νοσοκομεία.

    Αν η διάγνωση γίνει χωρίς καθυστέρηση τα ποσοστά ίασης είναι υψηλά: οι σύγχρονες θεραπείες κάνουν την παρατεταμένη επιβίωση και την ανάρρωση όχι μόνο πιθανές αλλά και δυνατές για πολλούς παιδικούς καρκίνους. 

    Οι κυριότερες μορφές παιδικού καρκίνου είναι: Λευχαιμίες (οξεία λεμφοβλαστική, οξεία μυελοβλαστική), οι όγκοι του κεντρικού νευρικού συστήματος που είναι κυρίως εγκεφαλικοί όγκοι (αστροκύτωμα, γλοίωμα, μυελοβλάστωμα, επενδύμωμα), τα λεμφώματα (κακοήθεις όγκοι λεμφαδένων ή άλλων οργάνων), οι όγκοι του αμφιβληστροειδούς (ρετινοβλάστωμα), τα σαρκώματα μαλακών μορίων (ραβδομυοσάρκωμα) και των οστών (οστεοσάρκωμα, σάρκωμα Ewing),οι όγκοι νεφρών (νεφροβλάστωμα) και επινεφριδίων (νευροβλάστωμα), οι όγκοι ήπατος (ηπατοβλάστωμα), κ.α. Κακοήθεις όγκοι ενήλικου τύπου όπως ο καρκίνος του μαστού, του πνεύμονα, του προστάτη, κλπ είναι πάρα πολύ σπάνιο να παρατηρηθούν στην παιδική ηλικία. Ο πιο συνηθισμένος καρκίνος στην παιδική ηλικία είναι η λευχαιμία, μια νόσος που προσβάλλει τα κύτταρα που παράγονται στον μυελό των οστών.

    Τα παιδιά με καρκίνο πρέπει να θεραπεύονται σε ειδικά παιδιατρικά ογκολογικά τμήματα και να αντιμετωπίζονται από εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς που θα τα φροντίζουν όχι μόνο κατά τη διάρκεια της θεραπείας αλλά και στην περίοδο της επανένταξης, υπογραμμίζουν οι ειδικοί.

    Ο σκοπός της θεραπείας του παιδικού καρκίνου δεν είναι μόνο η ίαση, αλλά και η διατήρηση της ποιότητας ζωής, η ψυχολογική και ψυχοκοινωνική ευεξία των νεαρών ασθενών, καθώς η κατάθλιψη είναι μια από τις πιο κοινές ψυχιατρικές διαταραχές του παιδικού καρκίνου, ως αποτέλεσμα της απώλειας του φυσιολογικού ρυθμού ζωής, λόγω της νόσου και των παρενεργειών από τη μακρόχρονη θεραπεία.

    Η "Φλόγα" εδώ και 30 χρόνια, βρίσκεται δίπλα στο παιδί με καρκίνο και αγωνίζεται για την καλύτερη ιατρική, ψυχική και κοινωνική φροντίδα του παιδιού που δίνει μάχη για να κερδίσει τη ζωή του, αλλά και στους γονείς, οι οποίοι για όσο διάστημα τα παιδιά τους υποβάλλονται σε θεραπεία, είναι υποχρεωμένοι να αφιερώσουν όλο το χρόνο τους στο παιδί τους. 

    Οι Σύλλογοι "Φλόγα" και "Λάμψη" (Σύλλογος γονέων παιδιών πασχόντων από κακοήθη νοσήματα Βορειας Ελλάδας) βρίσκονται δίπλα στις οικογένειες, μοιράζονται τους φόβους και τις αγωνίες τους και στηρίζουν με κάθε τρόπο τον αγώνα τους. Προσπαθούν να ενημερώσουν σωστά την κοινή γνώμη για τον καρκίνο της παιδικής ηλικίας και να διαλύσουν τις προκαταλήψεις.

    "Ο καρκίνος της παιδικής ηλικίας μπορεί να ιαθεί.Τα παιδιά έχουν δικαίωμα στη σωστή ιατρική φροντίδα, ανεξάρτητα από την εθνική, κοινωνική ή οικονομική τους κατάσταση.Τα παιδιά με καρκίνο έχουν την ανάγκη όλων μας", υπογραμμίζει η "Φλόγα".

http://www.express.gr/