Συμβουλές βελτίωσης συμπεριφοράς παιδιών με ΔΕΠ/ΔΕΠΥ

 Συμβουλές βελτίωσης συμπεριφοράς παιδιών με ΔΕΠ/ΔΕΠΥ

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε κοινωνικά ανώριμα παιδιά με Διάσπαση Προσοχής και Υπερκινητικότητα να βελτιώσουν τη συμπεριφορά τους και να αποκτήσουν φίλους.

Το πρόβλημα: Τα παιδιά με ΔΕΠ/ΔΕΠΥ είναι πιο ανώριμα στον κοινωνικό τομέα σε σχέση με τους συνομηλίκους τους. Επιπλέον, έχουν δυσκολία στο να ερμηνεύσουν λεκτικά και φυσικά κοινωνικά σήματα, ερμηνεύουν λανθασμένα τα σχόλια των άλλων ή δεν καταλαβαίνουν τα καλοπροαίρετα πειράγματα και τα αστεία, με αποτέλεσμα να αντιδρούν με μη αποδεκτό τρόπο.  Ακόμα και αν κατορθώσουν να αποκωδικοποιήσουν σωστά τα κοινωνικά μηνύματα, υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να αντιδράσουν με ακατάλληλο τρόπο (πχ να γίνουν αγενείς, να προσβάλλουν) με αποτέλεσμα να μην μπορούν να κάνουν φίλους.

Η αιτία: Η ΔΕΠ/ΔΕΠΥ είναι μια αναπτυξιακή διαταραχή, κατά την οποία η ωρίμανση του εγκεφάλου καθυστερεί. Η ανάπτυξη του ατόμου δεν γίνεται με τον ίδιο ρυθμό σε όλους τους τομείς. Μπορεί να συμπεριφέρονται ώριμα και κατάλληλα σε κάποιες καταστάσεις, ενώ σε άλλες όχι, οδηγώντας τους άλλους να σκεφτούν ότι συμπεριφέρονται σωστά μόνο όπου και όταν θέλουν (είναι δηλαδή επιλογή και όχι εγγενής αδυναμία).

Οι συνέπειες: Τα παιδιά με ΔΕΠ/ΔΕΠΥ δεν έχουν επίγνωση του πόσο ανώριμα ή ακατάλληλα συμπεριφέρονται και πώς φαίνεται αυτή η συμπεριφορά τους στα άλλα άτομα (ενήλικες ή συνομηλίκους). Δεν μπορούν να καταλάβουν τη συμπεριφορά των άλλων ως απάντηση στις δικές τους πράξεις. Θέλοντας να αποκτήσουν φίλους και να κερδίσουν το σεβασμό και την αποδοχή των άλλων, συχνά συμπεριφέρονται με απαράδεκτο τρόπο καθώς έτσι μόνο ξέρουν να τραβούν την προσοχή. Πολλές φορές γίνονται αγενείς, ενώ άλλοτε αναλαμβάνουν το ρόλο του γελωτοποιού της τάξης. Εξαιτίας του τρόπου συμπεριφοράς τους απομονώνονται ή απορρίπτονται από τους συνομηλίκους τους και δέχονται κριτική από τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς τους, με αποτέλεσμα να μην έχουν φιλικές σχέσεις και να χάνουν την εμπιστοσύνη στον εαυτό τους.

Τι μπορεί να κάνει ο εκπαιδευτικός στην τάξη:

·       Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσετε το αναπτυξιακό επίπεδο του παιδιού με ΔΕΠ/ΔΕΠΥ. Ενώ η ακαδημαϊκή του επίδοση μπορεί να είναι στα αναμενόμενα για την ηλικία του επίπεδα, κοινωνικά/ συναισθηματικά μπορεί να είναι αρκετά χρονια πιο πίσω από τους συνομηλίκους του.

·       Μην περιμένετε/απαιτείτε από το παιδί να συμπεριφέρεται το ίδιο υπεύθυνα και λογικά με τους συνομηλίκους του. Για να κατανοήσετε καλύτερα τη συμπεριφορά του και να μπορέσετε να αντιδράσετε με κατάλληλο τρόπο, σκεφτείτε σαν να είναι 2-3 χρόνια μικρότερο από τους συμμαθητές του. Πχ μια συμπεριφορά που φαντάζει απαράδεκτη για ένα παιδί ΣΤ’ Δημοτικού, είναι αναμενόμενη σε παιδιά Γ’ Δημοτικού. 

·       Ποτέ μην σχολιάζετε αρνητικά την ανώριμη συμπεριφορά ενός παιδιού μέσα στην τάξη και μπροστά στους συμμαθητές του, καθώς με αυτόν τον τρόπο το προσβάλλετε και το ταπεινώνετε για κάτι που δεν μπορεί να ελέγξει. Θυμηθείτε οτι, οποιοδήποτε και αν είναι το επίπεδο ωριμότητας του παιδιού, δεν είναι σε θέση να αποκτήσει κοινωνικές δεξιότητες με «φυσικό» τρόπο, απλά δηλαδή και μόνο με την παρατήρηση. Θα πρέπει να τις διδαχθεί.

·       Δουλέψτε κατ’ ιδίαν με το μαθητή τις φράσεις και τις λέξεις- κλειδιά που είναι κατάλληλες για επικοινωνία με συνομηλίκους και δώστε του την ευκαιρία να τις προβάρει πολλές φορές μαζί σας (πχ φράσεις για να παίξουν μαζί, για να δανειστεί κάτι κτλ). Δημιουργείστε ευκαιρίες και τις κατάλληλες προϋποθέσεις για να δουλέψει ο μαθητής σε μικρές ομάδες. Κατά την ομαδική εργασία παρακολουθείτε την συμπεριφορά του και τα πιθανά προβλήματα που προκύπτουν, δίνοντας λύσεις και κατανοόντας ποιές κοινωνικές δεξιότητες πρέπει να του διδάξετε πάλι.

·       Μπορείτε να δημιουργήσετε κάρτες όπου θα δίνονται με φωτογραφία ή εικόνα τα βασικά συναισθήματα και η ερμηνεία τους και να τις αναρτήσετε σε κάποιον πίνακα ανακοινώσεων (πχ η εικόνα – φωτογραφία ενός θυμωμένου άντρα και η λέξη «θυμωμένος» από κάτω). Με αυτό τον τρόπο, το παιδί που δεν μπορεί από μόνο του να αποκωδικοποιήσει τις εκφράσεις προσώπου των συμμαθητών του, θα έχει έναν οδηγό για να καταλαβαίνει τι αισθάνεται το άτομο με το οποίο επικοινωνούν/ αλληλεπιδρούν.

·       Επαινείτε τον μαθητή με ΔΕΠ/ΔΕΠΥ μπροστά στους συμμαθητές του για τη δουλειά που έχει κάνει. Η αναγνώριση από τους συμμαθητές και η αυξημένη αυτοπεποίθηση μπορούν να επιτευχθούν όταν οι ικανότητες τους παιδιού αναδεικνύονται και παρουσιάζονται στην ομάδα. Βρείτε που είναι καλό και φροντίστε να δημιουργείτε συνθήκες όπου με φυσικό τρόπο (πχ από το αποτέλεσμα) θα αναδεικνύεται η ικανότητά του. Έτσι δεν θα καταφεύγει σε κοινωνικά μη αποδεκτές συμπεριφορές για να τραβά την προσοχή σας.

Τι μπορεί να κάνει ο γονιός στο σπίτι:

·   Προσαρμόστε τις προσδοκίες σας και αποδεχτείτε οτι η συμπεριφορά και η κατανόηση του παιδιού σας με ΔΕΠ/ΔΕΠΥ είναι όμοια με αυτή παιδιών μικρότερης χρονολογικής ηλικίας (περίπου 2 χρόνια). Έχοντας αυτή την εικόνα στο μυαλό σας δώστε κατευθύνσεις και οδηγίες για να το βοηθήσετε να αναπτύξει κοινωνικές δεξιότητες.

·   Βοηθήστε το να ανακαλύψει όλες τους τις ικανότητες/ τα δυνατά του σημεία, φέρνοντάς του σε επαφή με πολλά και διαφορετικά πράγματα (πχ τέχνες, αθλητισμός, τεχνολογία, μαγειρική κτλ) και αφήστε το να τα αναπτύξει και να ασχοληθεί με αυτούς τους τομείς που του αρέσουν και είναι καλό. Δεν έχει νόημα να μην το αφήνετε να ασχοληθεί με οτιδήποτε άλλο γιατί «δεν έχει χρόνο». Το διάβασμα για το σχολείο είναι σημαντικό, αλλά εξίσου σημαντική είναι και η ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.

·   Διδάξτε στο παιδί κατάλληλες κοινωνικές συμπεριφορές, πρώτα στο σπίτι (σαν μάθημα, με παιχνίδι ρόλων) και στη συνέχεια σε πραγματικά πλαίσια. Ενθαρρύνετε συζητήσεις γύρω από τον κατάλληλο και μη τρόπο συμπεριφοράς και διδάξτε με το παράδειγμά σας, με τη δική σας συμπεριφορά, πώς θα πρέπει να αντιδρά σε διάφορες κοινωνικές περιστάσεις.

·   Σημαντική βοήθεια μπορεί να προσφέρει και ένας ψυχολόγος, εντάσσοντας το παιδί σε κατάλληλες ομάδες, όπου θα μάθει να αλληλεπιδρά με άλλα άτομα.

·   Μην εμποδίζετε το παιδί σας να παίζει και να αλληλεπιδρά με παιδιά μικρότερης ηλικίας. Πολλά παιδιά με ΔΕΠ/ΔΕΠΥ μπορούν και αλληλεπιδρούν πολύ σωστά με παιδιά μικρότερης χρονολογικής ηλικίας, με τα οποία όχι μόνο παίζουν, αλλά και τα  προσέχουν/ φροντίζουν με υπευθυνότητα.

·   Εμπλεχτείτε στις κοινωνικές δραστηριότητες των παιδιών σας, ιδίως αν τα παιδιά και οι ενήλικες που συμμετέχουν σε αυτές δεν κατανοούν την συμπεριφορά των παιδιών σας. Μπορείτε να αναλάβετε την προπόνηση της σχολικής ομάδας, την οργάνωση ενός θεατρικού έργου κτλ.

Περιοδικό: ADDitude, Αύγουστος/ Σεπτέμβριος 2004 

http://angelou-kea.blogspot.gr/

Ειδική Γλωσσική Διαταραχή ή Δυσφασία

Εκτός από τις Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, δηλαδή τη Δυσλεξία και τη Δυσαριθμησία (διαταραχή του υπολογισμού), υπάρχουν και άλλες καταστάσεις που δυσκολεύουν το παιδί στην ανάπτυξή του και τη μάθηση στο σχολείο. Αυτές δεν τις αποκαλούμε μεν Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, όμως παίζουν καίριο ρόλο στην εμφάνιση μαθησιακών δυσκολιών στο παιδί! Οι σπουδαιότερες από αυτές είναι η Ειδική γλωσσική διαταραχή και η Ελλειμματική προσοχή (με ή χωρίς υπερκινητικότητα). Σήμερα θα ασχοληθούμε με την πρώτη από αυτές.

Στην Ελλάδα η Ειδική Γλωσσική Διαταραχή πολύ συχνά αναφέρεται με μια άλλη ονομασία, πιο παραδοσιακή: Αναπτυξιακή Δυσφασία. Όπου κι αν απαντάται ο ένας ή ο άλλος όρος, πρέπει να θυμόμαστε ότι είναι πρακτικά συνώνυμοι. Ο όρος «δυσφασία» θέλει να μας πει ότι το παιδί δυσκολεύεται να μιλήσει (βγαίνει από το ρήμα ‘φάσκω'). Ο όρος «γλωσσική διαταραχή» είναι όμως ο σωστότερος, γιατί δείχνει ότι το παιδί δεν έχει ευχέρεια με τη γλώσσα γενικότερα. Πράγματι, τα περισσότερα παιδιά που έχουν αυτή την αναπτυξιακή δυσκολία, βιώνουν δυσχέρειες τόσο στην έκφραση όσο και στην κατανόηση του προφορικού ή γραπτού λόγου. Η

ΕΓΔ (ειδική γλωσσική διαταραχή) εκδηλώνεται από πολύ νωρίς. Εκεί που περιμένουμε πως το παιδί θα πει τις πρώτες 1-2 συνειδητές λέξεις του γύρω στην ηλικία των 12 μηνών, ή όταν περιμένουμε να αναπτυχθεί ένα λεξιλόγιο 10-20 λέξεων μέχρι την ηλικία των 2 ετών και να εμφανιστούν φρασούλες 2-3 λέξεων, ή να εμφανιστούν σωστές προτάσεις περισσότερων λέξεων γύρω στα 3 χρόνια, τίποτα απ' όλα αυτά δεν συμβαίνει «στην ώρα του», όλα αργοπορούν.

Το παιδί όμως βιώνει και άλλες, πιο κρυφές δυσκολίες, που οι γονείς δεν τις αντιλαμβάνονται ή δεν τις συνειδητοποιούν αμέσως. Οι κυριότερες από αυτές είναι δύο: δεν καταλαβαίνει όλα όσα του λένε και δεν απομνημονεύει καλά καινούργιες λέξεις. Το παιδί με δυσφασία σε γενικές γραμμές αντιλαμβάνεται τον λόγο, αλλά δεν καταλαβαίνει όλες τις λέξεις ή προτάσεις που του λένε, με αποτέλεσμα συχνά να διαπιστώνουμε ότι έχει καταλάβει κάπως λανθασμένα τι του είπαμε. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο εγκέφαλος χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστεί τι άκουσε, γι' αυτό οι άνθρωποι με δυσφασία καταλαβαίνουν πολύ καλύτερα όταν κάποιος τους μιλάει αργά, χωρίς ταχύτητα. Και όταν θέλει να εκφραστεί, το βλέπουμε συχνά είτε να προσπαθεί να θυμηθεί κάποια λέξη (και πολλές φορές τελικά δεν το καταφέρνει) είτε να προσπαθεί να μας εξηγήσει με άλλα λόγια τι θέλει να πει, είτε να διαλέγει απλές και εύκολες λέξεις για να εκφραστεί (μιλά δηλαδή όπως μιλούν παιδιά μικρότερης ηλικίας).Συχνά επίσης ξεχνούν καινούργιες λέξεις που άκουσαν ή που έπρεπε να μάθουν.

Άλλες συνοδευτικές δυσκολίες, που δεν είναι πάντα παρούσες, είναι λάθη γραμματικής που κάνει το παιδί όταν μιλάει («έχω δύο γιαγιές», «χτες έχουμε πάει στη θεία»), λάθη συντακτικού («τα παιδιά έκλαιγε», «ο λύκος ήταν μαύρο»), λάθη σημασίας (μπερδεύουν μεταξύ τους λέξεις με κοντινές σημασίες, όπως το ‘μακρύς' με το ‘ψηλός', το ‘έφαγα' με το ‘έχω φάει', ή δεν ξέρουν σωστά τη σημασία συνηθισμένων λέξεων). Συχνά καθυστερούν να «καθαρίσουν» την ομιλία τους, αργώντας να προφέρουν σωστά όλους τους φθόγγους (αυτός είναι ο κυριότερος λόγος που οι γονείς ζητούν λογοθεραπεία). Και συχνά αργούν να καταλάβουν τις χρονικές έννοιες (‘χτες' και ‘αύριο', ‘πριν' και ‘μετά').

Τα μεγαλύτερα παιδιά (μαθητές) στην αρχή δυσκολεύονται να καταλάβουν πώς ένα σύμφωνο και ένα φωνήεν κάνουν μια συλλαβή (αυτό το βλέπουμε και στη δυσλεξία), κι αυτό μπορεί να είναι μια αιτία να αργήσουν να μάθουν ανάγνωση ή να διαβάζουν για πολύ καιρό συλλαβιστά. Μέσα στα σχολικά βιβλία βρίσκουν πολλές λέξεις που δεν καταλαβαίνουν - και επειδή αυτές οι λέξεις είναι πολλές τα παιδιά δεν ρωτάνε κανέναν τι σημαίνουν όλες αυτές! Αυτό είναι μια σημαντική αιτία που οι γονείς συνήθως δεν γνωρίζουν πως το παιδί τους έχει πολλές άγνωστες λέξεις στο σχολείο. Επειδή δεν απομνημονεύουν εύκολα τη σημασία των λέξεων ή τις ίδιες τις λέξεις, δεν καταλαβαίνουν καλά τον δάσκαλο όταν τους εξηγεί κάτι δύσκολο ή αφηρημένο, π. χ. μαθηματικά ή γραμματική. Και δεν τους είναι εύκολο να απαντήσουν με το σωστό τρόπο, όταν ο δάσκαλος τα εξετάζει. Υπάρχουν παιδιά που παραπονιούνται ότι συχνά τα κοροϊδεύουν στην τάξη «γιατί λένε χαζομάρες». . . Πιο άσχημα τα πάνε με την ορολογία (λέξεις της γραμματικής, της ιστορίας, της βιολογίας) και τους ορισμούς (φιλολογικά, φυσική, χημεία κ. ά. ). Αυτό δεν οφείλεται στο ότι δεν είναι ικανά να σκεφτούν σε υψηλό και αφηρημένο επίπεδο, αλλά στο ότι ο λόγος, η γλώσσα δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να κατανοήσουν τη γνώση και να εκφράσουν ό,τι γνωρίζουν.

Ευνόητο είναι ότι και στην έκθεση φαίνεται η αδυναμία τους: ο δάσκαλος κάνει συνεχώς παρατηρήσεις για το φτωχό λεξιλόγιο, τις απλοϊκές εκφράσεις, τη συντομία των ιδεών. Για όλους τους παραπάνω λόγους τα παιδιά αυτά δυσκολεύονται να επιδείξουν μια σχολική επίδοση άνω του μετρίου. Και συνήθως κανείς δεν γνωρίζει την αληθινή αιτία γι' αυτό. Κατά κανόνα στην ευρύτερη οικογένεια ενός παιδιού με ΕΓΔ υπάρχουν κι άλλα άτομα που είχαν παρόμοιες δυσκολίες από την παιδική τους ηλικία. Η δυσχέρεια με τη γλώσσα είναι ένα εγκεφαλικό χαρακτηριστικό, που ως ένα βαθμό κληρονομείται σε κάποιον από τους απογόνους. Και είναι συχνό: αφορά το 4-8% των ανθρώπων. Όπως και με άλλες ανθρώπινες αδυναμίες ή ατέλειες, καλούμαστε να βοηθήσουμε τα παιδιά να «γυμνάσουν» τις πιο αδύνατες ικανότητές τους, ώστε να βελτιωθούν. Ο λογοθεραπευτής πρέπει κατ' αρχάς να αξιολογήσει κατά τομείς τη γλωσσική λειτουργία του παιδιού που εξετάζει και κατόπιν να δουλέψει μαζί του σε πολλαπλά επίπεδα, ανάλογα με τις ανάγκες της γλωσσικής εξέλιξης κάθε παιδιού: αρθρωτικό επίπεδο, φωνολογικό και μεταφωνολογικό, γραμματικο-συντακτικό και μεταγλωσσικό, λεξιλογικό και σημασιολογικό.

Καφαντάρης Ιγνάτιος & Πλέσσα Άννα

 http://www.monorodi.gr/

ΚΟΨΙΜΟ ΠΑΝΑΣ ΣΕ ΧΡΟΝΟ ΑΣΤΡΑΠΗ

Aκούγεται σαν όνειρο ή σαν κόλπο... Η ιδέα ότι ένα παιδί θα μπορούσε άνετα να μάθει να χρησιμοποιεί το γιογιό του μέσα σε λίγες μέρες – ή και σε ένα απόγευμα – μπορεί να μοιάζει απίστευτη στους γονείς που πιστεύουν ότι η εκμάθηση του γιογιό παίρνει καιρό και είναι δύσκολη διαδικασία.

Αλλά το πράγμα μοιάζει να δουλεύει για πολλούς γονείς – και δεν αποτελεί μια πρόσφατη τάση. Οι ψυχολόγοι Νάθαν Άζριν και Ρίτσαρντ Φοξ εξέδωσαν το βιβλίο "Μαθαίνοντας να πηγαίνει τουαλέτα σε λιγότερο από μια μέρα" το 1974. Από τότε, πολλοί ειδικοί ανέπτυξαν διάφορες μεθόδους ώστε τα παιδιά να μαθαίνουν γρήγορα να πηγαίνουν τουαλέτα. Εδώ θα περιγράψουμε τη μέθοδο εκμάθησης της χρήσης του γιογιό μέσα σε τρεις μέρες και θα σας δώσουμε βήμα βήμα τις οδηγίες για να την εφαρμόσετε.

Το πρώτο πράγμα όμως που πρέπει να έχετε υπόψη σας είναι το εξής: η χρήση αυτής ή άλλης μεθόδου ώστε να μάθετε σύντομα τα παιδιά σας να πηγαίνουν στην τουαλέτα δεν σημαίνει ότι το παιδί θα τα καταφέρει στην εντέλεια μέσα σε λίγες μέρες. Αντίθετα, "επιτυχία" σημαίνει μάλλον ότι το παιδί θα χρησιμοποιεί μάλλον το γιογιό του παρά την πάνα, αλλά μπορεί κάλλιστα να έχει μερικά "ατυχήματα", ενώ παράλληλα εσείς πρέπει να τον βοηθάτε με ορισμένα κομμάτια της διαδικασίας.

Η πλήρης εξοικείωση ενός παιδιού με το γιογιό του – το να μάθει να κάνει όλα τα βήματα μόνο του, να κατεβάζει και να ανεβάζει το παντελόνι του, να αδειάζει το γιογιό του και να πλένει τα χέρια του – θα πάρει αρκετούς μήνες προσπάθειας. (Και υπάρχουν μερικά πράγματα, όπως το να ανεβοκατεβάζουν το παντελόνι τους χωρίς βοήθεια, που δεν μπορούν να τα κάνουν τα πολύ μικρά παιδιά). Είναι καλύτερο να θεωρήσετε συνεπώς τις τρεις ημέρες ως εκκίνηση σε μια εξελισσόμενη διαδικασία. Το πιο σημαντικό που πρέπει να θυμάστε είναι ότι δεν υπάρχει κανένας "σωστός τρόπος" να μάθετε στο παιδί σας να χρησιμοποιεί το γιογιό του – εκτός από αυτόν που δουλεύει για σας και την οικογένειά σας.

Πρόγραμμα "Τέλος οι Πάνες"

Η Τζούλι Φέλομ, δασκάλα προσχολικής ηλικίας στο Σαν Φρανσίσκο, έφτιαξε το Πρόγραμμα "Τέλος οι Πάνες" το 2006, αφού είχε εκπαιδεύσει στη χρήση του γιογιό περισσότερα από 100 παιδιά. Η μέθοδός της βοηθά τους γονείς να εκπαιδεύσουν τα παιδιά τους στη χρήση του γιογιό σε μικρότερη ηλικία και μπορεί να αποδώσει με παιδιά ηλικίας από 15 μηνών και πάνω, αν και έχει καλύτερα αποτελέσματα για παιδιά έως 28 μηνών. Μέσα σε μια εβδομάδα ή δέκα πέντε μέρες από το τριήμερο εκμάθησης της χρήσης του γιογιό, τα παιδιά μπορούν να πηγαίνουν στο γιογιό τους για τα τσίσα τους ή τα κακά τους, λέει η Φέλομ, και έχουν λίγα, αν όχι καθόλου, ατυχήματα.

Αρχικά: είστε έτοιμοι να ξεκινήσετε την εκπαίδευση του παιδιού στο γιογιό;

Η τεχνική της Φέλομ απαιτεί δέσμευση, εστίαση και αφοσίωση. Είναι μια τεχνική "γυμνού ποπού", που σημαίνει πως τους τρεις πρώτους μήνες αφότου ξεκινάτε να την εφαρμόζετε, πρέπει να αφήνετε το παιδί σας γυμνό από τη μέση και κάτω όταν είναι σπίτι και να του φοράτε ένα χαλαρό παντελόνι χωρίς τίποτα άλλο από μέσα όταν βγαίνετε έξω. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε πάνα όταν το παιδί κοιμάται, μεσημέρι ή βράδυ, αλλά αν τη χρησιμοποιήσετε και τη μέρα θα ανατρέψετε ό,τι πρόοδο καταφέρει να κάνει, λέει η Φέλομ. "Εάν θέλεις όντως να δουλέψει, δουλεύει μόνο όταν το παιδί είναι γυμνό", επιμένει. "Δεν πρέπει να χρησιμοποιείς καθόλου εσώρουχο στο σπίτι για τους πρώτους τρεις μήνες".

Τι θα χρειαστείτε για ένα Σαββατοκύριακο εκμάθησης της χρήσης του γιογιό

Θα χρειαστείτε γιογιό (κατά προτίμηση ένα γιογιό σε κάθε δωμάτιο που χρησιμοποιείτε και ένα στο μπάνιο), νερό και χυμούς, καθώς και διάφορα σνακ που ενθαρρύνουν την ούρηση (είτε αλμυρά που σε κάνουν να διψάς και να πίνεις νερό, είτε τροφές που περιέχουν πολύ νερό, όπως το καρπούζι).

Θα χρειαστείτε επίσης διάφορα πανιά και υγρά καθαρισμού για να συμμαζεύετε τα "ατυχήματα" και κάποια άνετα παντελόνια για να φορέσετε στο παιδί σας αν βγείτε έξω. Καλό θα ήταν να πάρετε ένα γιογιό μαζί σας αν βγείτε έξω και να χρησιμοποιήσετε μια μικρή πετσέτα ή ένα απορροφητικό μαξιλάρι στο αυτοκίνητο για να σας προστατέψει από τα ατυχήματα. Τέλος, αν το σπίτι σας δεν είναι πολύ ζεστό, χρησιμοποιήστε μια θερμάστρα και φορέστε στο παιδί ζεστές κάλτσες ή γκέτες για να μένει ζεστό παρά τον γυμνό ποπό του.

Πώς να μάθετε στο παιδί σας να χρησιμοποιεί το γιογιό μέσα σε τρεις μέρες

Ένα μήνα πριν:

Σιγουρευτείτε για σημάδια που δείχνουν ότι το παιδί σας είναι έτοιμο να μάθει το γιογιό του. Κατά τη Φέλομ, τα σημάδια αυτά είναι όταν το παιδί μένει στεγνό για δύο ή και περισσότερες ώρες κάθε φορά, ζητάει το ίδιο να χρησιμοποιήσει το γιογιό του, δε θέλει την πάνα, και κάνει κακά του σε τακτικές ώρες κάθε μέρα. Η Φέλομ λέει η μέθοδος είναι πιο αποτελεσματική για παιδιά έως 28 μηνών, επειδή μετά από αυτήν την ηλικία τα παιδιά μπορεί να αντιστέκονται περισσότερο, αλλά ότι δουλεύει και στα μεγαλύτερα. Όσο όμως τα παιδιά πλησιάζουν τα 3 τους χρόνια, τόσο λιγότερο αποτελεσματική γίνεται.

Απαλλαχτείτε από όλες τις άλλες δουλειές και προγραμματίστε να περάσετε ένα ολόκληρο διευρυμένο Σαββατοκύριακο σπίτι σας, που και οι τρεις μέρες του θα είναι αφιερωμένες στην εκμάθηση της χρήσης του γιογιό. Φροντίστε επίσης να είστε δύο, είτε και οι δύο γονείς, είτε ο ένας με κάποιο άλλο πρόσωπο που θα αναλάβει να σας βοηθήσει.

Αυτοσχεδιάστε τον "χορό του γιογιό" με τον σύντροφό σας. Ο στόχος είναι να γιορτάσετε την επιτυχία του παιδιού και να του δώσετε κίνητρο να συνεχίσει, έτσι ο χορός μπορεί να είναι ό,τι σας ταιριάζει, με ό,τι μουσική θέλετε, αν θέλετε.

Δύο έως πέντε βδομάδες πριν το Σαββατοκύριακο χρήσης του γιογιό, αρχίστε να μαθαίνετε στο παιδί σας πώς να το χρησιμοποιεί. Όταν εσείς, ο σύντροφός σας ή άλλο μέλος της οικογένειας πρέπει να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα, πάρτε μαζί σας το παιδί να παρατηρήσει πώς κατεβάζετε τα ρούχα και το εσώρουχό σας, κάθεστε στην τουαλέτα, κάνετε τσίσα ή κακά σας, σκουπίζεστε, ανεβάζετε το εσώρουχό σας και τα ρούχα σας, τραβάτε το καζανάκι και πλένετε τα χέρια σας. Μπορεί ακόμη να σας συνοδεύσουν όλοι μαζί στην τουαλέτα, ο σύντροφός σας με το παιδί και να χορέψει αυτός για σας αφού τελειώσετε.

"Αν οι γονείς χορέψουν τον χορό της τουαλέτας ο ένας για τον άλλον, το παιδί αντιλαμβάνεται ως διασκέδαση και κάτι σαν "οικογενειακό γεγονός" το να χρησιμοποιεί κάποιο μέλος της οικογένειας την τουαλέτα", λέει η Φέλομ.

Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε τα ζωάκια της οικογένειας για να δείξετε στο παιδί τι σημαίνει "πηγαίνω στην τουαλέτα". Δείξτε του το ζωάκι την ώρα που πηγαίνει για την ανάγκη του στο ενδεδειγμένο μέρος, όπως ένα κουτί με άμμο ή κάποιο εξωτερικό σημείο.

Αγοράστε μερικά γιογιό ή δανειστείτε από φίλους και συγγενείς και βάλτε ένα γιογιό σε κάθε δωμάτιο του σπιτιού σας καθώς και στο μπάνιο.

Μια εβδομάδα πριν:

Δείξτε στο παιδί σας ένα σωρό από πάνες και πείτε του ότι από το επόμενο Σάββατο (ή όποτε σχεδιάζετε να αρχίσετε το τριήμερό σας), δεν θα έχει πια ανάγκη τις πάνες και θα μπορεί να είναι γυμνό, χωρίς πάνα. Παρουσιάστε το του ως διασκέδαση και ως κάτι το συναρπαστικό, συνιστά η Φέλομ. "Τέλος οι πάνες πια, δεν θα τις φοράς άλλο. Μπορείς να μένεις γυμνός/ή!". "Ένας από τους λόγους που αυτή η μέθοδος δουλεύει τόσο καλά είναι ότι στα παιδιά αυτής της ηλικίας αρέσει να είναι γυμνά. Δεν δίνουν δεκάρα για την χρήση του γιογιό. Ο στόχος τους είναι να μείνουν γυμνά και να μη φοράνε πάνα", λέει η Φέλομ.

Την πρώτη μέρα εκμάθησης της χρήσης του γιογιό:

Σηκωθείτε μαζί με το παιδί σας μόλις ξυπνήσει. Για το υπόλοιπο της ημέρας, αφήστε το να κυκλοφορεί γυμνό από τη μέση και κάτω. Περάστε τη μέρα σας εσείς κι ο σύντροφος σας προσέχοντας εκ περιτροπής το παιδί για σημάδια που δείχνουν ότι θέλει τσίσα ή κακά. Όταν ξεκινάει, οδηγείστε το μαλακά στο κοντινότερο γιογιό.

Όλη τη μέρα, τρώτε όλοι αλμυρά σνακς ή τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και πίνετε πολλά υγρά ώστε να πρέπει να ουρείτε συχνά. Κάθε φορά που πρέπει να πάτε εσείς ή ο σύντροφός σας τουαλέτα, πάρτε μαζί σας το παιδί. Δείξτε του πώς κατεβάζετε τα ρούχα και το εσώρουχό σας, πώς κάθεστε στην τουαλέτα, κάνετε τσίσα ή κακά σας, σκουπίζεστε, ανεβάζετε το εσώρουχο και τα ρούχα σας, τραβάτε το καζανάκι και πλένετε τα χέρια σας.

Γιορτάστε την επιτυχία του παιδιού σας κάθε φορά που τα "κάνει" στο γιογιό – ακόμη κι αν είναι λίγο αυτό που καταλήγει στο γιογιό κι όχι στο πάτωμα. Όταν αυτό συμβαίνει, χορέψτε το "χορό του γιογιό". Επαινέστε το, χτυπήστε παλαμάκια, κι ό,τι άλλο. Όταν ένα παιδί τα κάνει 10 ως 12 φορές στο γιογιό, λέει η Φέλομ, μετά συνήθως μαθαίνει να χρησιμοποιεί το γιογιό του από μόνο του.

Αν το παιδί σας έχει ένα ατύχημα, μην πείτε "εντάξει". Αντ' αυτού, πείτε με μια ήπια απογοητευμένη φωνή "τα τσίσα /κακά πηγαίνουν στο γιογιό"και βοηθήστε το παιδί σας να σκουπιστεί βάζοντας το χέρι σας πάνω στο δικό του. Αλλά μην του φωνάξετε και μην το ντροπιάστε για τα "ατυχήματά" του. Ατυχήματα θα υπάρξουν.

Όταν έρθει η ώρα για ύπνο, πείτε στο παιδί σας ότι είναι ώρα να πάει στο γιογιό του (μην ρωτάτε ποτέ το παιδί, γιατί συνήθως λέει ότι δε θέλει). Φορέστε του μια πάνα πριν το βάλετε για ύπνο, εκτός αν νιώθετε βέβαιη ότι θα μείνει στεγνό.

Τη δεύτερη μέρα εκμάθησης της χρήσης του γιογιό:

Ακολουθήστε τις οδηγίες της πρώτης μέρας. Η μόνη διαφορά είναι ότι τη δεύτερη μέρα μπορείτε να βγείτε όλοι μαζί μια βόλτα έξω για μια ώρα το απόγευμα. Περιμένετε μέχρι το παιδί σας να κάνει τα τσίσα του στο γιογιό και μετά βγείτε αμέσως έξω. «Έτσι συνδέετε τη χρήση του γιογιό με το φεύγω από το σπίτι», λέει η Φέλομ. "Κι αυτό μαθαίνει στο παιδί σας να κάνει τσίσα του κατ' εντολή" πριν βγείτε έξω.

Όταν βγαίνετε έξω, φορέστε ένα χαλαρό παντελόνι στο παιδί με τίποτα άλλο από κάτω – ούτε πάνα, ούτε εσώρουχο. Στόχος σας είναι να μην έχετε ατυχήματα ούτε σπίτι ούτε έξω, χωρίς να πρέπει να χρησιμοποιήσετε γιογιό έξω, αλλά έχετε και κάποια εφεδρικά ρούχα για την περίπτωση που δεν είστε τόσο τυχερή. Η Φέλομ συνιστά να κάνετε βόλτα κοντά στο σπίτι και να αποφύγετε το αυτοκίνητο. Βγείτε έναν περίπατο στη γειτονιά σας ή πάτε σε ένα κοντινό πάρκο. Πάρτε ένα γιογιό μαζί σας για το ενδεχόμενο που το παιδί σας θα σας πει ότι θέλει τσίσα του ενώ είστε έξω, αν και είναι αρκετά απίθανο σε αυτό το αρχικό στάδιο.

Την τρίτη μέρα εκμάθησης της χρήσης του γιογιό:

Ακολουθήστε τις οδηγίες της πρώτης μέρας, αλλά βγείτε έξω μια ώρα το πρωί και άλλη μια ώρα το απόγευμα. Κάθε φορά φροντίστε το παιδί σας να έχει χρησιμοποιήσει το γιογιό αμέσως πριν βγείτε έξω. Ξανά φορέστε στο παιδί ένα χαλαρό παντελόνι χωρίς τίποτα άλλο από κάτω. Πάρτε μαζί σας το γιογιό και μια αλλαξιά ρούχα.

Μετά το Σαββατοκύριακο της εκμάθησης του γιογιό:

Μετά από ένα τέτοιο μεγάλο Σαββατοκύριακο, μπορείτε να περιμένετε ότι το παιδί σας θα πηγαίνει κατά κανόνα στο γιογιό του για τσίσα ή κακά, ή ότι θα σας λέει ότι πρέπει να πάει. Αλλά για να το οριστικοποιήσετε, πρέπει με κάποιο τρόπο να συνεχίσετε. Για τους επόμενους τρεις μήνες, αφήνετε το παιδί σας γυμνό από τη μέση και κάτω όταν βρίσκεται σπίτι. Μπορείτε να χρησιμοποιείτε πάνα τις ώρες του ύπνου. Όταν βγαίνετε έξω ή το πάτε στον παιδικό σταθμό, φορέστε του ένα χαλαρό παντελόνι με τίποτα άλλο από κάτω.

Η Φέλομ θεωρεί ότι τα παιδιά αισθάνονται τα εσώρουχα σαν τις πάνες κι ότι αν του φορέσετε εσώρουχο πριν περάσουν τρεις μήνες υπάρχει κίνδυνος το παιδί σας να ξαναρχίσει να τα κάνει πάνω του. Μετά από τρεις μήνες χωρίς ατυχήματα όμως, το παιδί μπορεί να αρχίσει να ξαναφοράει εσώρουχα και να μην κυκλοφορεί με γυμνό ποπό στο σπίτι. Όταν βγαίνετε έξω, έχετε μαζί σας το γιογιό του και παρατηρείστε πού έχει δημόσιες τουαλέτες. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το γιογιό τουστις δημόσιες τουαλέτες, αλλά δεν είναι απαραίτητο. Βοηθήσετε το παιδί σας να ανέβει στην τουαλέτα, κρατήστε το και πλύντε μετά τα χέρια σας, τα δικά σας και του παιδιού.

Τι να κάνετε αν η μέθοδος δεν δουλέψει;

Αν το παιδί δε μάθει να χρησιμοποιεί το γιογιό του έπειτα από τρεις μέρες εκπαίδευσης, αφήστε να περάσουν έξι ως οκτώ βδομάδες και ξαναδοκιμάστε. «Αν το παιδί σας έχει ποσοστά επιτυχίας λιγότερο από 75%, ή δεν δείχνει να παρατηρεί τα τσίσα που τρέχουν στα πόδια του, σταματήστε και προσπαθήστε ξανά αργότερα», λέει ο Φέλομ.

Τα υπέρ και τα κατά της μεθόδου

Τα υπέρ

Η μέθοδος εκμάθησης της χρήσης του γιογιό μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο μπορεί να είναι ένας χρήσιμος και εύκολος τρόπος να αρχίσετε να εκπαιδεύετε το παιδί σας στη χρήση της τουαλέτας. Εάν φοβάστε το όλο πράγμα, ή ανησυχείτε για το πώς να αρχίσετε, ή δεν ξέρετε πώς να το κάνετε, είναι μια καλή πρόταση. Ακόμη και με τις ανάγκες της για συνέχεια ή τις οπισθοδρομήσεις της, η μέθοδος δουλεύει γρήγορα σε σύγκριση με άλλες. Αυτό έχει πολλά καλά. Θα γλυτώσετε χρόνο κι απογοήτευση, και το παιδί σας θα είναι υπερήφανο για τα επιτεύγματα και την ανεξαρτησία του.

Η μέθοδος της Φέλομ δεν χρησιμοποιεί ανταμοιβές (εκτός από έναν ενθουσιώδη χορό), έτσι σας βοηθά να αποφύγετε να δωροδοκείτε το παιδί σας για να το πείσετε να χρησιμοποιήσει το γιογιό του.

Είναι μια μέθοδος που τονίζει ό,τι θετικό συμβαίνει και δίνει ευκαιρίες να γιορτάσετε την επιτυχία ευθύς εξαρχής, πράγμα που κάνει την εκμάθηση του γιογιό διασκεδαστική και συναρπαστική για το παιδί. Έτσι μπορεί να δουλέψει σε παιδιά που διαφορετικά θα αντιστέκονταν ή δεν θα έδειχναν κανένα ενδιαφέρον να χρησιμοποιήσουν το γιογιό τους.

Τα κατά

Δεν είναι καθόλου εύκολο να κλειστείς για τρεις μέρες μέσα στο σπίτι, να προσέχεις κάθε κίνηση του παιδιού και να το οδηγείς στο γιογιό όταν αρχίζει να κάνει τσίσα του. (Γίνεται ευκολότερο, όμως, μόλις το παιδί μάθει να πηγαίνει μόνο του στο γιογιό, πράγμα που μπορεί να συμβεί μετά την πρώτη μέρα).

Είναι δύσκολο για δύο εργαζόμενους γονείς να πάρουν μαζί μια μέρα άδεια για να αφιερώσουν ένα τριήμερο στο να μάθουν στο παιδί τους να πηγαίνει στην τουαλέτα, κι αν αυτό δεν δουλέψει με την πρώτη, να το ξανακάνουν μετά από οκτώ βδομάδες.

Αναλόγως του ποιος φροντίζει τα παιδιά, μπορεί να είναι δύσκολη η ολοκλήρωση της διαδικασίας. Μπορεί να χρειαστεί να διαπραγματευτείτε με τον παιδικό σταθμό το να έχετε χωρίς πάνα κι εσώρουχο όσες ώρες το κρατούν εκείνοι.

Το να αφήνετε το παιδί με γυμνό ποπό στο σπίτι μπορεί να είναι πρόβλημα – ή απλά δύσκολο, ιδίως το χειμώνα. Ίσως είναι καλύτερα να δοκιμάσετε τη μέθοδο της Φέλομ το καλοκαίρι.

http://ariadni144.wordpress.com

Αναπτυξιολογικός έλεγχος στο παιδί

Καθώς το παιδί μεγαλώνει και αναπτύσσει τις δεξιότητές του, είναι πιθανό να παρατηρηθούν, για διάφορους λόγους, αρκετές διαφοροποιήσεις σε σχέση με αυτό που όλοι θεωρούμε φυσιολογική ανάπτυξη.

Παρότι όλα τα παιδιά δεν είναι ίδια και οι διαφορές είναι εύλογες, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η εκτίμηση του ειδικού είναι αναγκαία.

Η αναπτυξιολογική εκτίμηση είναι μια διαδικασία που αποσκοπεί στη βαθύτερη κατανόηση των κινητικών, κοινωνικών, ακουστικών, γλωσσικών, οπτικοκινητικών και κριτικών δεξιοτήτων του παιδιού, καθώς και των ευκαιριών που του δίνονται από το οικογενειακό και εκπαιδευτικό περιβάλλον, έτσι ώστε να πετύχει το καλύτερο αναπτυξιακό δυναμικό του.

Συγκεκριμένα, ο εξειδικευμένος Παιδίατρος – Αναπτυξιολόγος είναι ο επιστήμονας με την κατάλληλη εκπαίδευση και πείρα για τη διάγνωση και την παροχή εξειδικευμένης παρέμβασης σε παιδιά με υποψία:

• αναπτυξιακής καθυστέρησης
• μαθησιακών δυσκολιών
• δυσλεξίας
• καθυστέρησης λόγου
• γλωσσικών διαταραχών
• διαταραχών συμπεριφοράς
• διαταραχών αυτιστικού τύπου
• διάσπασης προσοχής ή/και υπερκινητικότητας
• νοητικής υστέρησης
• ευφυΐας – χαρισματικά παιδιά
• διαταραχών κινητικών δεξιοτήτων
• αναπτυξιακών προβλημάτων σε παιδιά με προωρότητα
• αναπτυξιακών προβλημάτων σε παιδιά με χρόνια νευρολογικά νοσήματα.

Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Κατά την επίσκεψη της οικογένειας στο Αναπτυξιακό Παιδιατρικό Ιατρείο, γίνεται ενδελεχής διερεύνηση κάθε παιδιού και της οικογένειας για να τεθεί σφαιρική διάγνωση τόσο σε οργανικό όσο και σε ψυχολογικό και εξελικτικό επίπεδο. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει λεπτομερές αναπτυξιακό ιστορικό, παιδιατρική και νευρολογική εξέταση και αναπτυξιολογική εξέταση με τη χρήση ειδικών αναπτυξιακών δοκιμασιών (τεστ), που βασίζονται στην αυθόρμητη και ελεύθερη συνεργασία του βρέφους, νηπίου, παιδιού ή εφήβου ώστε να διερευνηθούν όλες οι δεξιότητές του, στη μέγιστη έκφρασή τους. Ακολουθεί συμβουλευτική της οικογένειας και περαιτέρω παραπομπή, αν είναι αναγκαίο, για εξειδικευμένη θεραπευτική παρέμβαση.

Οι γονείς, ο παιδίατρος και οι θεραπευτές του παιδιού λαμβάνουν λεπτομερή γραπτή αναφορά της αναπτυξιακής εκτίμησης και δημιουργείται μια σχέση εμπιστοσύνης και εχεμύθειας, απαραίτητη για την περαιτέρω καθοδήγηση της οικογένειας και την παρακολούθηση του παιδιού.

Υπάρχουν, όμως, και περιπτώσεις στις οποίες η εκτίμηση από ειδικό κρίνεται αναγκαία:

• Αν οι γονείς πιστεύουν ότι το παιδί τους είναι “πίσω” ή βλέπουν σημεία στην ανάπτυξή του που τους ανησυχούν.
• Αν ο παιδίατρος συμβουλεύσει τους γονείς να ζητήσουν ειδική βοήθεια.
• Αν υπάρχει κάποιο διαγνωσμένο πρόβλημα ή αναπηρία.
• Αν το παιδί ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου, π.χ. προωρότητα, πολύ χαμηλό βάρος γέννησης, ή υπάρχει κάποιος κληρονομικός παράγοντας ή οικογενειακό ιστορικό.

Όταν ο γονέας ανησυχεί, συνήθως έχει δίκιο. Καλό είναι, λοιπόν, αν ανησυχείτε ή έχετε υποψίες για τη φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού σας, να συμβουλευτείτε τον παιδίατρό σας και να επισκεφτείτε έγκαιρα έναν αναπτυξιολόγο, ο οποίος θα εκτιμήσει κατάλληλα αν πρέπει να προχωρήσει σε διαγνωστικές διαδικασίες ή αν πρόκειται απλώς για φυσιολογικές παραλλαγές της ανάπτυξης.

Μερικές απλές συμβουλές

• Κατά τη διάρκεια της εκτίμησης καλό θα είναι να μην ξεχνάτε ότι εσείς είστε οι γονείς του παιδιού: τα συναισθήματά σας και οι προσωπικές σας παρατηρήσεις έχουν μεγάλη σημασία.
• Δεν απαιτείται κανένας από εσάς να γνωρίζει την ορολογία της παιδιατρικής ή της αναπτυξιακής παιδιατρικής. Ο ειδικός θα συνομιλήσει μαζί σας με απλό και κατανοητό τρόπο.
• Μη φοβάστε να διαφωνήσετε. Το να αποδεχτείτε μια αξιολόγηση την οποία κατά βάθος απορρίπτετε δεν θα έχει κανένα όφελος για το παιδί, για εσάς ή για τον ειδικό.
• Είναι επιθυμητό, αν και δύσκολο πολλές φορές, να έρχονται και οι δύο γονείς στην αξιολόγηση. Έτσι, μπορούν να δοθούν περισσότερες πληροφορίες για το παιδί, το οποίο ίσως νιώσει πιο άνετα να ξεδιπλώσει όλο το δυναμικό του, και οι γονείς μπορούν μετά να συζητήσουν ευκολότερα το πόρισμα της εξέτασης.
• Παρότι τα μικρά παιδιά δεν αποχωρίζονται ποτέ τους γονείς τους κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, να είστε έτοιμοι να δεχτείτε ότι ο αναπτυξιακός παιδίατρος μπορεί να σας ζητήσει να μη συμμετέχετε καθόλου σε αυτήν. Διαφορετικά, οτιδήποτε πετύχει το παιδί σας θα αποδίδεται στη βοήθεια ή στην παρέμβασή σας και όχι στις δικές του δυνατότητες, κάτι που προφανώς το αδικεί.
• Σιγουρευτείτε ότι ξεκαθαρίζετε από την αρχή για ποιον λόγο ήρθατε και ποιες είναι οι βαθύτερες ανησυχίες σας. Να είστε έτοιμοι όμως να ακούσετε και ανησυχίες που εγείρονται στον αναπτυξιολόγο (και επομένως και σε σας) κατά τη διάρκεια της εξέτασης.
• Εάν διαγνωστεί κάποια δυσκολία στο παιδί σας, όσο μεγάλη και αν είναι η ανησυχία σας και η τάση να φροντίσετε όσο καλύτερα μπορείτε το παιδί σας, μην ξεχνάτε να φροντίζετε τον εαυτό σας και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς σας. Μια υγιής και ενωμένη οικογένεια είναι ο καλύτερος σύμμαχος για ένα παιδί με αναπτυξιακό πρόβλημα.
• Μη διστάζετε να μοιράζεστε τις εμπειρίες σας και τα συναισθήματά σας με άλλους γονείς που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα. Όχι μόνο θα μάθετε από την εμπειρία τους, αλλά και θα βοηθήσετε κάποιους να φροντίσουν καλύτερα το παιδί τους και αυτό θα σας δώσει μεγάλο κουράγιο.
• Η φροντίδα και η καθοδήγηση ενός παιδιού με αναπτυξιακό πρόβλημα και της οικογένειάς του είναι έργο ομάδας ειδικών. Ο αναπτυξιακός παιδίατρος θα σας συμβουλέψει για τις εξετάσεις που πιθανώς θα χρειαστεί το παιδί σας, αλλά και για τον ειδικό λογοθεραπευτή, εργοθεραπευτή, φυσιοθεραπευτή, ψυχολόγο, ειδικό παιδαγωγό ή μουσικοθεραπευτή στους οποίους θα σας παραπέμψει. Οι ειδικοί που συμμετέχουν στην ομάδα αυτή βρίσκονται σε συνεχή αλληλοενημέρωση και αλληλοϋποστήριξη.

Πηγές: Δρ Κωνσταντίνα Γκόλτσιου, Παιδίατρος – Αναπτυξιολόγος, Επιστημονική Συνεργάτιδα Παίδων ΜΗΤΕΡΑ.

 http://diafotistiko.gr

Πως ενισχύω και εμπλουτίζω τον προφορικό λόγο των μικρών παιδιών

Ενίσχυση και εμπλουτισμός του προφορικού λόγου των μικρών παιδιών 

Από τη γέννηση του το βρέφος, αρχίζει να δέχεται καταιγισμό ερεθισμάτων μέσω των οποίων μαθαίνει τον κόσμο του. 

Το άμεσο περιβάλλον του, δηλαδή η οικογένεια του, μπορεί να συμβάλει και να στηρίξει όλους τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού. Μιλώντας πιο συγκεκριμένα για τη γλωσσική ανάπτυξη, είναι αξιοσημείωτο να αναφέρουμε ότι μέσα στο μικρό χρονικό διάστημα των έξι χρόνων, τα παιδιά κατακτούν τις βασικές δομές της μητρικής τους γλώσσας. Στη μικρή, αλλά κρίσιμη αυτή περίοδο, τα παιδιά θα κατανοήσουν και θα χρησιμοποιήσουν ορθά τη γλώσσα, μετά από μια ραγδαία και αξιοθαύμαστη ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας. 

Μπορούμε να επηρεάσουμε την γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών; 

Είναι γνωστό ότι τα πρώτα χρόνια ανάπτυξης του παιδιού είναι τα πιο σημαντικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Οι νευρώνες του παιδικού εγκεφάλου, αντιδρούν στα περιβαλλοντικά ερεθίσματα και με αυτόν τον τρόπο αναπτύσσουν ένα πυκνό δίκτυο δενδριτών, οι οποίοι δημιουργούν διασυνδέσεις μεταξύ τους. Παρ’ όλο που ξέρουμε ότι οι γενετικές διαφορές (γονίδια) επηρεάζουν την ανάπτυξη του κάθε παιδιού, πρόσφατες έρευνες ενισχύουν το γεγονός ότι η ανάπτυξη των παιδιών επηρεάζεται άμεσα από το περιβάλλον, τις εμπειρίες και τα ερεθίσματα που λαμβάνουν. Η πρώιμη παροχή ερεθισμάτων συμβάλλει καταλυτικά στη μεγαλύτερη και πλουσιότερη ανάπτυξη του παιδικού εγκεφάλου. Έτσι οι γονείς, μπορούν να συμβάλουν αισθητά στη γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών τους, παρέχοντας τους ένα γόνιμο περιβάλλον και συνθήκες, τις οποίες τα παιδιά με την σειρά τους θα χρησιμοποιήσουν για να μεγιστοποιήσουν τις ικανότητες τους. 

Πόσο σημαντική είναι η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών για τη μετέπειτα σχολική τους επιτυχία; 

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών είναι ένα από τα πιο σημαντικά κριτήρια για τη σχολική ετοιμότητα των παιδιών. Ειδικότερα το μέγεθος του εκφραστικού και αντιληπτικού λεξιλογίου των παιδιών αποτελεί προγνωστικό παράγοντα της σχολικής επιτυχίας των παιδιών. Παιδιά με γλωσσικές δυσκολίες στη νηπιακή ηλικία έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν μαθησιακές δυσκολίες στο δημοτικό σχολείο. 

Πώς οι γονείς ενισχύουν και εμπλουτίζουν τον προφορικό λόγο στις πιο μικρές ηλικίες; 

Η μάθηση είναι μια συνεχής διαδικασία, η οποία πρέπει να στηριχθεί από τους γονείς και το άμεσο περιβάλλον μέσα από καθημερινές δραστηριότητες και συναλλαγές. 

Το παιδί εξελίσσει τις γλωσσικές του ικανότητες σταδιακά, ακολουθώντας μια εξελικτική πορεία. Λαμβάνοντας υπόψη αυτή την εξελικτική πορεία, μπορούμε να ενισχύσουμε και να προωθήσουμε τις γλωσσικές τους ικανότητες ανάλογα με την ηλικία ή το γλωσσικό στάδιο στο οποίο βρίσκονται. Πιο κάτω αναφέρονται μερικές από τις γενικές αρχές ενίσχυσης των γλωσσικών ικανοτήτων των παιδιών: 

• Παρέχουμε ορθά γλωσσικά μοντέλα: χρησιμοποιούμε απλές προτάσεις στα μικρά παιδιά (κάτω των τριών χρόνων) αλλά πάντοτε με ορθές παραγωγές λέξεων. Δε χρησιμοποιούμε «μωρουδίστικες» λέξεις. 

• Ονομάζουμε ότι βλέπουμε γύρω μας: ειδικά μέχρι την ηλικία των τριών χρόνων όπου το παιδί αυξάνει ραγδαία το λεξιλόγιο του 

• «Χτίζουμε» πάνω στις προτάσεις των παιδιών: από την ηλικία των 2 χρόνων όπου το παιδί αρχίζει να βάζει δύο λέξεις μαζί, μέχρι ακόμα και την ηλικία των 5 χρόνων. Μπορούμε να ενισχύουμε την παραγωγή φράσεων ή προτάσεων των παιδιών «χτίζοντας» πάνω στις προτάσεις που ήδη χρησιμοποιούν προσθέτοντας 1-3 λέξεις στην υπάρχουσα πρόταση. Πχ. όταν το τρίχρονο παιδί λέει «να παίξουμε με το ποδήλατο», ο ενήλικας επαναλαμβάνει και προσθέτει «να παίξουμε με το ποδήλατο στην αυλή.» Ο κύριος λόγος που «χτίζουμε» πάνω στις προτάσεις των παιδιών είναι για να τους δώσουμε μοντέλα μεγαλύτερης και πιο σύνθετης πρότασης χρησιμοποιώντας ως βάση το δικό τους γλωσσικό επίπεδο. 

• Σχολιάζουμε τα πράγματα που κάνουμε μαζί: καθώς παίζουμε, καθώς κάνουμε δουλειές του σπιτιού, καθώς επισκεπτόμαστε κάποιο φίλο ή κάποιο χώρο, σχολιάζουμε τη δραστηριότητα έτσι ώστε να δίνουμε άμεσο γλωσσικό μοντέλο αλλά και πληροφορίες στο παιδί. 

Πώς οι γονείς εμπλουτίζουν το λεξιλόγιο των παιδιών; 

Υπάρχει η αντίληψη ότι τα παιδιά δεν μπορούν να πουν τις «δύσκολες» λέξεις, γι’ αυτό και είναι αχρείαστη η χρήση τους από τον ενήλικα. Σημασία, δεν έχει ο τρόπος που θα παράγει ένα παιδί την λέξη (εάν δηλαδή όλοι οι ήχοι είναι ορθοί) αλλά η κατανόηση της (αντιληπτικό λεξιλόγιο) και μετά η ορθή χρήση της λέξης στην πρόταση. Για να προωθήσουμε τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου μπορούμε να: 

• Χρησιμοποιούμε λιγότερο συνηθισμένες λέξεις για να περιγράψουμε πράγματα π.χ. «το φαγητό είναι νόστιμο» έναντι «το φαγητό είναι καλό» 

• Εξηγούμε το νόημα καινούριων λέξεων, δίνουμε συνώνυμα, αλλά κυρίως τα συνδέουμε με πληροφορίες που τα παιδιά ήδη ξέρουν. Η σύνδεση καινούριων λέξεων με έννοιες που γνωρίζουν, βοηθά στην πιο άμεση χρήση τους από τα παιδιά. Π.χ. «το μωρό τρομοκρατήθηκε μόλις άκουσε το σκύλο». «Τρομοκρατήθηκε σημαίνει φοβήθηκε πάρα πολύ». «Θυμάσαι πόσο τρομοκρατήθηκες εσύ όταν άκουσες τον συναγερμό να χτυπά δυνατά;» 

• Χρησιμοποιούμε συχνά καινούριες λέξεις σε διάφορες προτάσεις: με αυτό τον τρόπο θέλουμε να δώσουμε την ευκαιρία στα παιδιά να αντιληφθούν τον τρόπο χρήσης της λέξης ή της οικογένειας λέξεων πχ. «είναι ψηλή η θερμοκρασία σήμερα», «αναρωτιέμαι τι θερμοκρασία θα έχουμε σήμερα», « να κοιτάξουμε το θερμόμετρο στη βεράντα για να δούμε τη σημερινή θερμοκρασία.» 

Με ποιους επιπρόσθετους τρόπους μπορούν οι γονείς να ενισχύσουν το γλωσσικό επίπεδο παιδιών άνω των τριών χρόνων; 

Μετά την ηλικία των τριών χρόνων μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε επιπρόσθετους τρόπους για να ενισχύσουμε το γλωσσικό επίπεδο των παιδιών. Θέλουμε κυρίως να αυξήσουμε τις ικανότητες κρίσης και λογικής, κατανόησης ιστοριών – γεγονότων και ικανότητες διήγησης. Είναι απαραίτητο να μεταδώσουμε στα παιδιά το μήνυμα ότι θεωρούμε σημαντικές τις εμπειρίες τους στο σχολείο, στο σπίτι ή οπουδήποτε αλλού. Όταν τα παιδιά νιώσουν ότι εκτιμούμε την άποψη τους και τις ιδέες τους, τότε δημιουργείται ένα πρόσφορο περιβάλλον για επικοινωνία. 

• Συζητούμε και σχολιάζουμε τα πράγματα που γίνονται γύρω μας: πάντοτε δίνουμε εξηγήσεις και αναλύουμε τους λόγους που συμβαίνουν πράγματα πχ. «πλένουμε τα χέρια μας για να φύγουν τα μικρόβια,» «τα φώτα της τροχαίας ρυθμίζουν την κυκλοφορία» 

• Ζητούμε την άποψη και τις ιδέες τους σε θέματα που συζητούμε πχ. «τι θα συνέβαινε στον δρόμο εάν δεν είχαμε φώτα της τροχαίας;» 

• Χρησιμοποιούμε φωτογραφίες ή ενθύμια από επισκέψεις ή ταξίδια για την διήγηση 

• Καθώς συζητούμε με τα παιδιά, τα βοηθούμε να μεταφερθούν σ’ ένα πιο ψηλό γλωσσικό επίπεδο ζητώντας τους: 

* να λύσουν προβλήματα πχ. «δεν έχουμε άλλες κόλλες για ζωγραφική. Τι μπορούμε να κάνουμε τώρα;» 

* να μαντέψουν το επόμενο πιθανό γεγονός πχ. «τι νομίζεις ότι θα γίνει μετά;» ή «τι θα γίνει εάν…» 

Παράλληλα με τα καθημερινά γεγονότα και εμπειρίες, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το βιβλίο. Το βιβλίο είναι ένα πολύτιμο «γλωσσικό εργαλείο» το οποίο μπορούμε να αξιοποιήσουμε με πολλαπλούς τρόπους ανάλογα με τον στόχο μας. 

• Ικανότητες διήγησης: βοηθούμε το παιδί να κατανοήσει τις έννοιες «αρχή, μέση και τέλος.» Αρχικά χρησιμοποιούμε τις εικόνες του βιβλίου ως βοήθημα για τη διήγηση και αργότερα διηγούμαστε την ιστορία χωρίς τις εικόνες. Επίσης η δραματοποίηση της ιστορίας βοηθά στην καλύτερη κατανόηση της. 

• Συσχέτιση εννοιών με καθημερινά γεγονότα: εφαρμόζουμε τις γνώσεις που παίρνουν τα παιδιά από τα βιβλία σε άλλες καθημερινές καταστάσεις, πχ. «θυμάσαι τι έκανε ο Χ στο παραμύθι; Εμείς τώρα τι μπορούμε να κάνουμε;» 

• Συζήτηση με στόχο την ανταλλαγή ιδεών: «τι σου άρεσε περισσότερο;» «τι θα έκανες στη θέση του Χ;» «γιατί νομίζεις ότι …» 

Τι κάνω όταν το παιδί δε συνεργάζεται μαζί μου; 

Πολλές φορές τα παιδιά δεν ανταποκρίνονται στο κάλεσμα μας για συμμετοχή σε μια δική μας δραστηριότητα. Τα παιδιά όμως, μαθαίνουν καλύτερα όταν ασχολούνται με πράγματα που τα ενδιαφέρουν. Άρα, αντί να προσπαθούμε να «πιέσουμε» το παιδί να μας ακολουθήσει στη δική μας δραστηριότητα, εμείς πρέπει να ακολουθήσουμε το παιχνίδι ή τη δραστηριότητα επιλογής του παιδιού. Θα διασφαλίσουμε την συνεργασία του, όταν εμείς κατεβούμε στο επίπεδο του παιδιού: 

• δείχνοντας πραγματικό ενδιαφέρον στο παιχνίδι του 

• σχολιάζοντας τη δραστηριότητα 

• δίνοντας χρόνο στο παιδί να μας εξηγήσει το παιχνίδι του 

• συμμετέχοντας στο παιχνίδι του λαμβάνοντας ενεργό ρόλο 

Είναι σημαντικό, τον περιορισμένο χρόνο που έχουμε με τα παιδιά μας, να τον αξιοποιούμε ορθά και στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Στόχος μας πρέπει να είναι ο ποιοτικός χρόνος με τα παιδιά, πράγμα που συνήθως σημαίνει περισσότερη ενέργεια και προσπάθεια από την πλευρά του ενήλικα. Οι γλωσσικά πλούσιες εμπειρίες, είναι γενικά αυτές που εμπλέκουν ενεργά το παιδί, που του επιτρέπουν να συμμετέχει, να χρησιμοποιεί τη φαντασία του και τη δημιουργικότητα του. 

Τα όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω, αποτελούν εφαρμοσμένες μεθόδους, τις οποίες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αφού τις προσαρμόσουμε πάντα στην ηλικία, ή το γλωσσικό ή και νοητικό επίπεδο του παιδιού.

http://www.paidiatros.com/How-enhance-enrich-speech/

Το παιδί μου δε μίλησε ακόμα. Αργή εξέλιξη στον προφορικό λόγο

Πόσες λέξεις πρέπει να παράγει ένα δίχρονο παιδί;

Με βάση δεδομένα από την παγκόσμια βιβλιογραφία ένα ποσοστό περίπου 15% παιδιών ηλικίας 2-2,1/2 χρόνων παρουσιάζει καθυστέρηση στην ομιλία. Η αργοπορημένη έναρξη έκφρασης λόγου ανιχνεύεται με βάση το περιορισμένο εύρος του εκφραστικού λεξιλογίου (50 λέξεις), την έλλειψη ελάχιστης φραστικής δομής (συνδυασμός δύο τουλάχιστον λέξεων ανά φράση) σε ηλικία περίπου 24 μηνών, παρά τη φυσιολογική γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη. Ερευνητικά δεδομένα εισηγούνται ότι, ενώ αρκετά παιδιά με καθυστέρηση στην ομιλία ξεπερνούν το πρόβλημά τους σε ηλικία 3 χρόνων, πολλά άλλα συνεχίζουν να παρουσιάζουν γλωσσικές διαταραχές που αργότερα εμφανίζονται με μορφή μαθησιακής δυσκολίας . Άρα, η αργοπορημένη έναρξη της έκφρασης λόγου σε νήπια θεωρείται παράγοντας «επικινδυνότητας» διότι μπορεί να αποφέρει μακρόχρονα γλωσσικά ελλείμματα, μαθησιακές δυσκολίες και ακαδημαϊκή αποτυχία.

Σε γενικές γραμμές, εάν ένα παιδί ηλικίας 28 μηνών παρουσιάζει αργοπορία στον λόγο, η ανάκαμψης της γλωσσικής του αυτής αργοπορίας στην ηλικία των 36 μηνών δεν είναι αναμενόμενη, κυρίως εάν το παιδί αυτό παρουσιάζει προβλήματα αντίληψης του λόγου, παράγει ελάχιστα φωνήματα και λέξεις της γλώσσας και παρουσιάζει θετικό οικογενειακό ιστορικό.

Με βάση επιστημονικά δεδομένα, ο μέσος όρος λέξεων που πρέπει να παράγει ένα δίχρονο παιδί κυμαίνεται γύρω στις 200-250 λέξεις.

Το παιδί μου είναι ηλικίας δυόμισι χρόνων όμως παρόλο που παρουσιάζει φυσιολογική εξέλιξη σε όλους τους τομείς εν τούτοις δεν λέει πολλές λέξεις.

Αποτελέσματα διαφόρων μελετών ανά τον κόσμο δηλώνουν ότι 18% των φυσιολογικών παιδιών ηλικίας 2 με 2^1/2 χρονών με καλή αντίληψη του προφορικού λόγου παρουσιάζει περιορισμένο εκφραστικό λεξιλόγιο και δε συνδυάζει λέξεις για την παραγωγή φράσεων (πχ μαμά μήλο).

Η αργή εξέλιξη στον προφορικό λόγο είναι ανησυχητική;

Παρόλο που το 50% των παιδιών με αργή εξέλιξη στον λόγο στην ηλικία των 3 με 3^1/2 χρονών καταφέρνει να ξεπεράσει τη γλωσσική αργοπορία, το υπόλοιπο συνεχίζει να παρουσιάζει γλωσσική καθυστέρηση κυρίως σε τομείς όπως είναι η άρθρωση και φωνολογία των λέξεων (η σωστή προφορά των φωνημάτων και λέξεων), η σύνταξη και η μορφολογία του λόγου (η σειρά και σύνδεση των λέξεων στην πρόταση). Η αργή εξέλιξη στον λόγο μερικές φορές είναι προμήνυμα συνεχιζόμενης γλωσσικής καθυστέρησης και σε μεταγενέστερο στάδιο μαθησιακής δυσκολίας. Για παράδειγμα, πολλά παιδιά με δυσλεξία (δυσκολία στην κατάκτηση του μηχανισμού της ανάγνωσης και γραφής), ή ειδική γλωσσική διαταραχή παρουσιάζουν ιστορικό καθυστέρησης του λόγου. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι η αργοπορία στο λόγο απαραίτητα καταλήγει σε δυσλεξία. 

Πότε ανησυχούμε για την ομιλία του παιδιού

Μάς είπαν ότι, όταν το παιδί μας μεγαλώσει και όταν πάει σχολείο θα μιλήσει. Να περιμένουμε ή να ζητήσουμε την γνώμη του ειδικού;

Παρόλο που η ένταξη στο σχολείο (π.χ, νηπιαγωγείο) βοηθά το παιδί να αναπτύξει περαιτέρω τη γλωσσική του ικανότητα, η γλωσσική ανάπτυξη και ολοκλήρωση αρχίζει πριν ακόμα το παιδί ενταχθεί στο σχολείο. Αναμένεται ότι στην ηλικία των 3-4 χρόνων τα παιδιά παράγουν σωστά τα περισσότερα φωνήματα της γλώσσας, χρησιμοποιούν ορθές και ολοκληρωμένες προτάσεις και διηγούνται μέρος μικρής ιστορίας. Ή επαγγελματική γνώμη από τον/την λογοπαθολόγο είναι σημαντική αφού μια αξιολόγηση θα ρίξει φως στις αιτίες της γλωσσικής καθυστέρησης. Επίσης η επαγγελματική γνωμάτευση θα προβλέψει τη μελλοντική πορεία της γλωσσικής ανάπτυξης του παιδιού και την ανάγκη θεραπευτικής ή συμβουλευτικής παρέμβασης. 

Ποιοι παράγοντες προβλέπουν τα παιδιά πού θα συνεχίσουν να παρουσιάζουν γλωσσική καθυστέρηση;

Η δέσμη προγνωστικών παραγόντων συμπεριλαμβάνει το επίπεδο αντίληψης του προφορικού λόγου, το επίπεδο προσοχής και συγκέντρωσης προς τον προφορικό λόγο, την ταχύτητα γλωσσικής ανάπτυξης και κατάκτησης του λόγου μεταξύ ηλικίας 24 με 36 μηνών, το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο της οικογένειας του παιδιού, το συμβολικό παιγνίδι και την ύπαρξη θετικού οικογενειακού ιστορικού σε θέματα αργοπορίας στο λόγο και μαθησιακής δυσκολίας.

Η έγκαιρη διάγνωση της γλωσσικής καθυστέρησης σε παιδιά μικρής ηλικίας (π.χ. στην ηλικία των 24 με 30 μηνών) θεωρείται πλέον σημαντική αφού σε αυτή την ηλικία το παιδί έχει πολλές δυνατότητες βελτίωσης και ανάκαμψης της γλωσσικής καθυστέρησης εφόσον και εάν ακολουθηθεί η σωστή συμβουλευτική ή θεραπευτική αγωγή. Τα παιδιά ωφελούνται περισσότερο από τη θεραπευτική αγωγή στην ηλικία των 2-4 χρόνων σε σύγκριση με θεραπευτική αγωγή που αρχίζει σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η πρώιμη αυτή περίοδος θεωρείται η πιο εύκαιρη και η πιο κρίσιμη για παρέμβαση, λόγω της πλαστικότητας του εγκεφάλου, που επιτρέπει τη βέλτιστη αφομοίωση των ερεθισμάτων που δέχεται το παιδί. Η πρόγνωση του παιδιού με γλωσσική καθυστέρηση διαφέρει από περιστατικό σε περιστατικό.

Οι πληροφορίες βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα από την παγκόσμια βιβλιογραφία και σε αποτελέσματα από έρευνα που έχει εκπονηθεί στην Κύπρο με τίτλο "Γλωσσικοί και γενετικοί παράγοντες στη πρόγνωση παιδιών με αργή εξέλιξη στον προφορικό λόγο" (48/ 2001) με χορηγία από το Ίδρυμα Προώθησης της Έρευνας στα πλαίσια του 4ου ερευνητικού προγράμματος σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Kύπρου, το Μακάρειο Νοσοκομείο, το Σύνδεσμο Λογοπαθολόγων και Λογοθεραπευτών Κύπρου, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το CityUniversity of New York , και το Κολέγιο Bryn Mawr

http://www.paidiatros.com/children/My-child-not-talking-yet/

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

Πότε πρέπει να ανησυχώ για τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού μου;

 

 

 

Υπάρχει ένα ευρύτατο φάσμα φυσιολογικών ηλικιών στις οποίες εκδηλώνονται οι βασικές αναπτυξιακές δεξιότητες. Επιπλέον, κάθε δεξιότητα πρέπει να αξιολογείται στο πλαίσιο της γενικής ανάπτυξης του παιδιού. Η καθυστέρηση στην επίτευξη μιας μεμονωμένης δεξιότητας δεν υποδηλώνει κάποιο πρόβλημα. Αυτό, βέβαια, μπορεί να δυσκολέψει τα πράγματα.

Σε γενικές γραμμές, αν ανησυχείτε για την ανάπτυξη του παιδιού σας, πρέπει να συζητήσετε τις ανησυχίες σας με τον παιδίατρο. Έχει αποδειχθεί επανειλημμένα ότι οι γονικές ανησυχίες συνδέονται με τον εντοπισμό καθυστερήσεων. Η γονική διαίσθηση είναι ιδιαίτερα σημαντική!

Πού οφείλεται η γλωσσική καθυστέρηση;

Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά όταν η γλωσσική καθυστέρηση είναι ήπια και δεν παρατηρείται καθυστέρηση σε άλλους τομείς, τα αίτια είναι άγνωστα. Η κληρονομικότητα διαδραματίζει ένα ρόλο, αφού τα παιδιά με γλωσσική καθυστέρηση συχνά έχουν γονείς με ιστορικό γλωσσικής καθυστέρησης, μαθησιακών δυσκολιών ή αναπτυξιακής καθυστέρησης.

Σε όλα τα περιστατικά γλωσσικής καθυστέρησης, η ακοή του παιδιού πρέπει να αξιολογείται από έναν ωτορινολαρυγγολόγο. Η ήπια απώλεια της ακοής που συνήθως οφείλεται σε υποτροπιάζουσα ωτίτιδα, ευθύνεται εν μέρει για την ήπια καθυστέρηση της ομιλίας και της γλώσσας. Ωστόσο, είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι τα περισσότερα παιδιά που πάσχουν από ωτίτιδες, δεν έχουν αναπτυξιακή καθυστέρηση. Αν το παιδί παθαίνει συχνά ωτίτιδα (πάνω από 6 φορές ετησίως), είναι σημαντικό να εξεταστεί από το γιατρό. Ενδέχεται να κριθεί αναγκαία η εισαγωγή σωληνίσκου αερισμού του μέσου αυτιού, ώστε να βελτιωθεί η ακοή και η γλωσσική ανάπτυξη.

Σε πολλές περιπτώσεις, η μεμονωμένη γλωσσική καθυστέρηση δηλώνει απλώς ότι ένα φυσιολογικό παιδί αναπτύσσεται με κάπως πιο αργό ρυθμό, χωρίς, ωστόσο, να παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες στη γλωσσική ανάπτυξη. Αυτές οι καθυστερήσεις συνήθως επιλύονται χωρίς καμία παρέμβαση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα παιδιά με γλωσσική καθυστέρηση έχουν μια συγκεκριμένη γλωσσική ανεπάρκεια. Σε αυτή την περίπτωση, το παιδί πρέπει να υποβληθεί σε λογοθεραπεία και θα διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσει μόνιμες γλωσσικές δυσκολίες, όπως δυσχέρεια ανάγνωσης και γραφής.

Η γλωσσική καθυστέρηση ενδέχεται να αποτελεί μέρος μιας γενικής αναπτυξιακής καθυστέρησης ή γενικής μειωμένης νοημοσύνης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αποτελεί ένδειξη αυτισμού, ειδικά αν υπάρχουν και άλλες ενδείξεις, όπως προβλήματα στις σχέσεις του παιδιού με τους συνομηλίκους του και δυσκολίες στη χρήση της εξωλεκτικής επικοινωνίας (ανατρέξτε στην ενότητα του αυτισμού).

Ενίοτε, οι γονείς αναρωτιούνται αν η γλωσσική καθυστέρηση σε ένα μικρό παιδί οφείλεται στο ότι τα αδέλφια του μιλούν πριν από αυτό. Ωστόσο, έχει αποδειχθεί ότι αυτό δεν ευθύνεται για τη σοβαρή γλωσσική καθυστέρηση. Κατά παρόμοιο τρόπο, η έκθεση σε περισσότερες από μία γλώσσες στο σπίτι μπορεί να συνεπάγεται ανάμειξη λέξεων από τις δύο γλώσσες, αλλά δεν συνεπάγεται καθυστέρηση στις βασικές γλωσσικές δεξιότητες. Παρότι υπάρχουν μικρές διαφορές στην ταχύτητα της γλωσσικής ανάπτυξης μεταξύ αγοριών και κοριτσιών, αυτές είναι επουσιώδεις και δεν συνδέονται με τη σοβαρή γλωσσική καθυστέρηση στα αγόρια. Η γλωσσική καθυστέρηση δεν είναι ποτέ συνέπεια νωθρότητας.


Τι πρέπει να κάνω αν υποπτεύομαι ότι το παιδί μου έχει γλωσσική καθυστέρηση;

Είναι σημαντικό να το συζητήσετε αμέσως με τον παιδίατρο. Η γλωσσική καθυστέρηση πρέπει να εντοπίζεται και να αντιμετωπίζεται το συντομότερο δυνατόν.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, δεν ανευρίσκονται ιατρικά αίτια, εκτός και αν υπάρχει σοβαρή γενική αναπτυξιακή καθυστέρηση. Σε γενικές γραμμές, οι ιατρικές εξετάσεις δεν είναι απαραίτητες και το βάρος πέφτει στις μεθόδους που ευνοούν τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού.

Ο λογοθεραπευτής / λογοπεδικός θα προσφέρει περαιτέρω βοήθεια. Στα μικρά παιδιά, έχει αποδειχθεί ότι η αποτελεσματικότερη μορφή λογοθεραπείας είναι αυτή που παρέχεται από τους φροντιστές του, οι οποίοι βρίσκονται μαζί του σε τακτική βάση, και όχι από το θεραπευτή που συναντάει το παιδί μία φορά την εβδομάδα. Οι γονείς έχουν τη δυνατότητα να εκπαιδευτούν σε ειδικά σεμινάρια. Για τα παιδιά που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα προβλήματα λόγου, όπως προβλήματα άρθρωσης ή τραύλισμα, απαιτείται παρέμβαση από έναν επαγγελματία λογοθεραπευτή.

Μπορείτε να ενισχύσετε τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού με πολλούς τρόπους. Φροντίστε να μιλάτε τακτικά στο παιδί και να χρησιμοποιείτε απλή γλώσσα, στο επίπεδο του παιδιού σας ή λίγο πιο πάνω από το επίπεδό του. Για παράδειγμα, αν το δίχρονο παιδί σας χρησιμοποιεί λίγες λέξεις, κατά πάσα πιθανότητα δεν θα κατανοεί μακροσκελείς εξηγήσεις ή ιστορίες και δεν θα ανταποκρίνεται. Η απλοποίηση των ιστοριών και οι περιγραφικές λέξεις ή φράσεις στις συνήθεις εικόνες ενός βιβλίου (π.χ. «Κοίτα το σκύλο!» ή «Τι είναι αυτό;») συνήθως εξασφαλίζουν την ανταπόκριση του παιδιού.

Μπορείτε να τραγουδάτε στο παιδί σας, κάνοντας παύσεις μεταξύ των στίχων, ώστε να διαπιστώσετε αν το παιδί ζητάει να συνεχίσετε ή γεμίζει το κενό μόνο του. Είναι μια διασκεδαστική μέθοδος και προάγει τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού. Η ονομασία των μερών του σώματος ή των ρούχων κατά την ένδυση, το γδύσιμο ή το μπάνιο του παιδιού είναι μια ακόμα καλή μέθοδος για την εισαγωγή της γλωσσικής ανάπτυξης στις καθημερινές δραστηριότητες. Επίσης, φροντίστε να επαναλαμβάνετε αυτά που λέει το παιδί σας – πρόκειται για άλλη μια βοηθητική τεχνική.

Παρατηρήστε την επίδραση της γλωσσικής καθυστέρησης στη συμπεριφορά του παιδιού. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά όταν η εκφραστική γλώσσα είναι ο μόνος προβληματικός τομέας, τα παιδιά απογοητεύονται καθώς προσπαθούν να επικοινωνήσουν με τους άλλους ανεπιτυχώς. Αν το παιδί σας έχει καθυστέρηση στη δεκτική γλώσσα, είναι σημαντικό να προσαρμόσετε τις υποδείξεις και τις εξηγήσεις σας στις ικανότητές του. Η σοβαρή γλωσσική καθυστέρηση έχει αρνητική επίδραση στο κοινωνικό παιχνίδι και στις σχέσεις του παιδιού με τους συνομηλίκους του. Ο φροντιστής μπορεί να βοηθήσει προσθέτοντας γλωσσικά στοιχεία σε καθημερινές δραστηριότητες ή επαναλαμβάνοντας λέξεις που δεν είναι εύκολα κατανοητές από άλλο παιδί.

Θα πρέπει να οργανωθείτε προσεκτικά προτού το παιδί πάει σχολείο, ώστε να διασφαλιστεί η επαρκής υποστήριξη και ο κατάλληλος προγραμματισμός. Φροντίστε να συναντηθείτε με το διευθυντή πριν από την έναρξη της σχολικής περιόδου. Αν η γλωσσική καθυστέρηση επιμένει δυσχεραίνοντας την ανάγνωση και τη γραφή, η αξιολόγηση του ψυχοθεραπευτή θα αποκαλύψει τα δυνατά και αδύναμα σημεία του παιδιού, εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα να δοθούν σωστές συμβουλές στο προσωπικό του σχολείου. Αν το παιδί πηγαίνει ήδη στο σχολείο, είναι σημαντικό να εντοπιστούν οι καθυστερήσεις, η επίδρασή τους στη μάθηση, καθώς και οι δυνατότητες υποστηρικτικής παρέμβασης.

Παρότι δεν είναι εύκολο να αποδεχτείτε ότι το παιδί σας έχει μια αναπτυξιακή καθυστέρηση, με την έγκαιρη βοήθεια θα μεγιστοποιήσετε την αξιοποίηση του δυναμικού του και θα ελαχιστοποιήσετε τις μελλοντικές δυσκολίες.

http://webcache.googleusercontent.com

Γιατί είναι σημαντική η θέση των μωρών μπρούμυτα;

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους γονείς

να τοποθετούν τα μωράκια τους μπρούμυτα

όσο πιο συχνά μέσα στη μέρα γίνεται.

Τα μωρά περνούν λιγότερο χρόνο ύπνου πάνω στις κοιλίτσες τους, μετά την οδηγία να κοιμούνται ανάσκελα προς αποφυγήν του Συνδρόμου Αιφνίδιου Θανάτου. Ως συνέπεια, παρατηρήθηκε αύξηση στα περιστατικά δυσμορφιών στα παιδικά κεφαλάκια αλλά και καθυστέρηση στην στήριξη του αυχένα. Οι ειδικοί λοιπόν συμβουλεύουν τους γονείς να τοποθετούν τα μωράκια τους μπρούμυτα όσο πιο συχνά μέσα στη μέρα γίνεται.

Γιατί είναι σημαντική η θέση των μωρών μπρούμυτα;

Τώρα που τα μωρά περνούν περισσότερο χρόνο ανάσκελα, κατά τη διάρκεια του ύπνου, είναι σημαντικό μέσα στη μέρα να τοποθετούνται μπρούμυτα. Έτσι, όχι μόνο έχουν μια πιο ολοκληρωμένη οπτική του κόσμου γύρω τους, αλλά και λόγο να σηκώνουν το κεφαλάκι τους και να το κινούν προς διάφορες και διαφορετικές κατευθύνσεις με αποτέλεσμα να ενδυναμώνονται οι μυς στον αυχένα και την πλάτη τους.
Τα μωρά πρέπει να μάθουν πώς να υποστηρίζουν το κεφαλάκι τους όταν είναι ακίνητα, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να μπορούν να στρέψουν το κεφάλι τους ως αντίδραση σε κάτι που συμβαίνει γύρω τους, διατηρώντας παράλληλα την όρθια στάση του κορμού τους.
Η τοποθέτηση του παιδιού ανάσκελα επίσης βοηθάει το κεφάλι του να αποκτήσει το στρογγυλό του σχήμα. Καθώς όλο και περισσότεροι γονείς τοποθετούν για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τα παιδιά τους μπρούμυτα, παρατηρήθηκε μια αύξηση περιστατικών όπου το κεφάλι του μωρού ήταν επίπεδο στην πίσω του πλευρά, κατάσταση που ονομάζεται πλαγιοκεφαλία.

Από ποιά ηλικία πρέπει να βάζουμε τα παιδιά μπρούμυτα;

Η θέση αυτή κατά την οποία το παιδί στηρίζεται στην κοιλίτσα του μπορεί να ξεκινήσει από την γέννησή του ακόμη και οπωσδήποτε όχι μετά τον πρώτο μήνα.
Ένας από τους λόγους που οι γονείς καθυστερούν είναι η σκέψη ότι το παιδί θα πιέζει τον ομφάλιο λώρο και θα αισθάνεται δυσάρεστα. Οι παιδίατροι ωστόσο εξηγούν ότι αν η θέση του παιδιού μπρούμυτα είναι άνετη, δεν θα έχει πρόβλημα. Εξάλλου, όσο πιο γρήγορα συνηθίσει στη θέση με την κοιλίτσα του από κάτω, τόσο πιο εύκολα και γρήγορα θα κατακτήσει την στήριξη του κεφαλιού του.
Όσο για το χρόνο παραμονής του παιδιού σε θέση με την κοιλίτσα του από κάτω, κάποιοι παιδίατροι συστήνουν 5-10 λεπτά δυο τρεις φορές την ημέρα. Άλλοι είναι της άποψης ότι ο χρόνος και η συχνότητα μπορούν να αυξηθούν, ανάλογα με τον διαθέσιμο χρόνο των γονιών.
Συχνά τα μωρά αντιδρούν όταν τα βάζουμε μπρούμυτα, ωστόσο οι παιδίατροι επιμένουν ότι χρειάζεται υπομονή και ότι όλα είναι θέμα εξάσκησης.

Βοηθάμε τα παιδιά να καθίσουν μπρούμυτα

• Αν το μωρό είναι πολύ μικρό και δεν μπορεί να υποστηρίξει το κεφαλάκι του, το βάζουμε πάνω στο στήθος μας, ώστε να απολαμβάνει την επαφή με εμάς και να μην αντιδρά.
• Καθόμαστε στο πάτωμα πρόσωπο με πρόσωπο με το μωρό μας. Του κάνουμε γκριμάτσες ή του προτείνουμε διάφορα χρωματιστά αντικείμενα και παιχνίδια που θα του τραβήξουν το ενδιαφέρον και το μάτι.
• Καθόμαστε ακριβώς πίσω από το μωράκι μας και του τραγουδάμε, του μιλάμε με αστείες φωνές και γενικά προσπαθούμε να το ενθαρρύνουμε να στρέψει προς εμάς το κεφάλι του.
• Βάζουμε το μωρό δίπλα σε ένα μουσικό κουτί ή έναν καθρέφτη και κάνουμε μασάζ στο κορμάκι του όσο εκείνο στρέφει το κεφάλι του προς την πηγή του ερεθίσματος.
• Βάζουμε το πάνω μισό του παιδικού σώματος σε ένα μαξιλάρι ώστε να νιώθει πιο άνετα.

Προσοχή
-Δεν αφήνουμε το παιδί χωρίς επιτήρηση όσο εκείνο ακουμπάει πάνω στην κοιλίτσα του.
-Δεν πραγματοποιούμε τις παραπάνω ασκήσεις/παιχνίδια όταν το στομάχι του παιδιού είναι γεμάτο. Περιμένουμε να περάσει μια ώρα μετά το φαγητό.

Πηγή: http://www.babyspace.gr/Article/tummy-time-baby/131-1536.html